Back

ⓘ Diktatura ushtarake greke 1967–1974 ose regjimi i gjeneraleve Χούντα των Συνταγματαρχών, ne greqisht haset edhe formulimi Junta,eshte nje percaktim kolektiv per ..




Diktatura ushtarake greke 1967–1974
                                     

ⓘ Diktatura ushtarake greke 1967–1974

Diktatura ushtarake greke 1967–1974 ose "regjimi i gjeneraleve" Χούντα των Συνταγματαρχών), ne greqisht haset edhe formulimi "Junta",eshte nje percaktim kolektiv per regjimin ushtarak grek te viteve 1967 bis 1974.

Ne mengjesin e 21. prill 1967 u krye nje puç ushtarak dhe nje grup gjeneralesh dhe permes ushtrise morren kontrollin e vendit.

                                     

1. Parahistoria

Menjehere mbas mbarimit te Luftes se Dyte Boterore filloi Lufta Civile Greke Komunistet dhe te majtet luftuan deri ne perfundimin e paqes me 9. tetor 1949 kunder Konservative und Royalisteve.

Palet nderluftuese morren mbeshtetje nga njera ane nga Bashkimi Sovjetik,Shqiperia dhe Jugosllavisa, dhe nga ana tjeter Britania e Madhe dhe USA.

Qe me 1947 u pershat ne USA "Doktrina Truman". Qellimi i kesaj doktrine ishte, te pengonte, qe shtete te tjeras sidomos Greqia dhe Turqia te mos binin nen ndikimin e Bashkimit Sovjetik. Greqia ishte pare nga SHBA si nje vend me rrezik per shkak te luftes civile midis royalisteve dhe komunisteve midis viteve 1945 dhe 1949.

Pas perfundimit te perleshjeve 1949 Greqia u gjend perseri nen nje qeveri konservatore te krahut te djathte, e cila kishte ardhur si pasoje "ndihmes" aktive te fuqive perendimore.

Mbreti ishte Pali I Ne kete periudhe, u bene Kryeminister sipas rradhes Nikollaos Plastiras, Sophoklis Venizelos, Ioannis Theotokis, Dimitrios Kiousopoulos dhe Konstantinos Karamanlis i cili themeloi). Por perpjekja e protestuesve per te parandaluar formimin e nje qeverie te re mbreterore duke kerkuar zgjedhjet e reja - siç kerkoi Papandreu - ishte e kote. Se fundmi, me ndihmen e ryshfetit dhe premtimeve, "klika" e mbreterore arriti te "bindte" mjaft anetare te "Qendres", pas se ciles qeveria e trete e propozuar nga royalistet mund te kishte nje shumice votash ne parlament.

Ne te njejten kohe, Mbreti dhe gjeneralet besnike, me ndihmen e amerikaneve, po punonin per nje plan per te krijuar nje diktature ushtarake, ne pamje te pare "demokratike" do te thoshte te pengoje kthimin e Georgios Papandreut ne pushtet.

                                     

2.1. Grushti shtetit Plani

Giorgios Papadopoulos, udheheqesi i koloneleve, e kishte kuptuar se menyra me e shpejte, me efektive dhe me e sigurt per te fituar pushtetin ishte perdorimi i aparatit qe shteti kishte krijuar per te mbrojtur kunder subversionit per qellimet e veta. Ai, ashtu si te gjithe oficeret greke te stafit, dinte per ekzistencen e Planit te Prometeusit, nje mase qe synonte destabilizimin e çdo qeverie komuniste, e kishin keshilluar ate te mos bente asgje qe mund te sfidonte unitetin e lavderuar te ushtrise. Nje diktature ushtarake i dukej mbretit ne kete kohe, me sa duket shume me mire se nje qeveri e Papandreut, armiqve te tij.

                                     

2.2. Grushti shtetit Dekreti i pare mbreteror

Sipas nenit 91 te Kushtetutes, Ne, mbreti i grekeve, percaktojme shfuqizimin e neneve 5, 6, 8, 10, 11, 12, 14, 18 per shkak te kercenimeve ndaj sigurise dhe rendit publik qe kercenojne vendin, 20, 95 dhe 97 te kushtetutes aktuale per te gjithe territorin kombetar. Ministri i Brendshem eshte i ngarkuar te botoje dhe zbatoje kete dekret. Drawn: Konstantin, Mbreti i Grekeve. Keshilli i Ministrave: Presidenti, Anetaret.

                                     

2.3. Grushti shtetit Pengjet e regjimit

Konstantinos Kollias, nje ish-avokat i pergjithshem per Areopag, gjykata me e larte greke, per te emeruar kryeministrin civil, ishte i vetmi koncesion qe mbreti mund ti hiqte nga koloneli. Rendesia e tyre, megjithate, ishte e vogel, pasi fuqia mbeti me junten, dhe keshtu Kollias veproi vetem si nje figure. "Deklarata e Kollias" ne Radio Athine disa ore pas formimit te regjimit te grushtit te shtetit me 22 prill 1967:

"Qeveria re do te perpiqet te rivendose unitetin midis grekeve. Mosperputhja qe i ka ndare Greket deri tani, dhe ne te cilen greket e liga kishte udhehequr popullin, duhet te ndalet. Per te rivendosur unitetin, qeveria u ben thirrje njerezve qe te japin mbeshtetjen e tyre per te gjithe. Qeveria deklaron se nuk do te kete me greke te se djathtes, qender apo te majte, por thjesht greke ".

Realizimi i ketij programi kishte filluar 24 ore perpara transmetimit medial te fjales. Duke nxitur grushtin e shtetit, junta beri me shume se 10.000 arrestime te njerezve qe ishin thjesht "greke", domethene, kishin bindje te ndryshme politike.



                                     

2.4. Grushti shtetit Dekreti i dyte mbreteror

Nje komunikate anonime ploteson Dekretin Mbreteror dhe e specifikon ate ne praktike:

"Qe tani e tutje, te gjitha trafiku i automjeteve dhe kembesoreve ne qytet do te ndalohet deri ne nje njoftim tjeter. Çdo civil ne rruge duhet te shkoje menjehere ne shtepi. Pas perendimit te diellit, zjarri hapet per çdo person ne qytet. Trafiku lejohet vetem mjekeve dhe farmacisteve ne semundje serioze, dhe kjo vetem me lejen e autoriteteve policore kompetente. Tani e tutje shkembimi i letrave me vlere dhe tregu i mallrave do te mbyllen deri ne nje njoftim tjeter. Nga tani e tutje eshte e ndaluar te anullohet terheqja ne bankat dhe bankat e kursim-kreditit. Prej sot, me 21 prill, afati perfundimtar per shkembimin e bonove do te zgjatet me dhjete dite. Tani e tutje, blerja e sterling dhe te gjitha monedhave te tjera te huaj eshte e ndaluar deri ne nje njoftim tjeter. Çdo perpjekje nga tregtaret per te krijuar dyqane ushqimore konsiderohet sabotim; Shkelesit jane vendosur para gjykatave speciale ushtarake. "Te gjithe qytetareve u kerkohet te njoftojne policine menjehere nese degjojne per nje tregtar qe perpiqet te krijoje nje dyqan ushqimor". Prej tani deri ne anulimin e mesimeve ne shkollat ​​fillore, te larta dhe te larta nderpritet

Ne kete menyre, çdo grek shikuar ne 24 prill te vitit 1967 te izoluar dhe te pafuqishem nje grusht shteti kunder, nga e cila askush nuk e dinte autorin as shkallen e vertete per te cilen organizate ate, por, ne kohen kur puna e perbashket e Pallatit Mbreteror, e drejta tradicionale, Forcat e Armatosura dhe Amerikanet ne veçanti CIA.

                                     

3.1. Politika e juntes Ideologjia

Kolonelet justifikuan grushtin e tyre si nje "revolucion per te shpetuar kombin" "Ethnosotirios Epanastasis". Nje komplot komunist ne administrate, arsim, media dhe madje edhe ne ushtri ka pergatitur nje revolucion. Ateizmi, kultura popullore, muzikes rok dhe hipi Levizja antikomunizmit jane paraqitur si pjese e konspiracionit komunist, ne baze te nje tashme delusional ne dukje, te gjithe u largua si anarko komunistet Stampa:ELSneu quhet dhe propaganda modeli i "krishtere greket HELLAS" Stampa:ELSneu krahasuar. Regjimi i vendosur lindja nga flaket zog rilindur Phoenix - nje qe nga koha e luftes çlirimtare simbol i njohur i rilindjes se Greqise - me silueten e nje ushtari te armatosur parashikuar si nje simbol te ri shteteror,

                                     

3.2. Politika e juntes Represioni

Me date 25. prill 1967 nje depesh i AFP numeronte masat qe do te merrnin se bashku Ministria e Brendeshme dhe e Edukimit ne lidhje me "Disiplinimin e rinise.

Ne te thuhej: "Sipas kesaj, "te rinjte duhet te kujdesen per pamjen e duhur, te jene te paster dhe te paster, dhe mbi te gjitha, te mbajne floke te shkurter., u shkruan nga departamentet perkatese te sekretarise shteterore per shtypin dhe u diktuan te gjitha gazetave. Ndonjehere keto tekste te agjencise madje duhej te hidhej poshte siç shkruhet nga redaktoret.

                                     

3.3. Politika e juntes Musik, film dhe radio

Megjithate, censura e qeverise ushtarake lejoi ne mase te madhe pas disa kohe e aksesin te popullsise ne muzike perendimore dhe filma perendimore, per sa kohe qe asnje reference politike ishte e dukshme. Keshtu qe edhe u be filmi gjerman arsimore Helga - Duke u bere i jetes njerezore nga 13 vjet leshuar ne vendin e saj te prodhimit te G, por mbi 16 vjet. 1970 Woodstock treguar te gjithe Greqine, me fluksin e forte te rinjve ne Athine çuar ne trazira dhe arrestimeve

                                     

3.4. Politika e juntes Turizmi

Investime te shumta u bene ne industrine e turizmit. Vellimi i madh i fondeve qeveritare te perdorura per kete qellim nuk e pengoi korrupsionin. Keshtu, u ofruan kredi te shumta me interes te ulet per ndertesat e medha te hoteleve ne mjedisin turistik jointeresant, gje qe çoi ne shfaqjen e rrenimeve te ndertimit.

                                     

3.5. Politika e juntes Bujqesia

Mes fshatareve, Papadopulos,meqe vete ishte me prejardhje fshatare, mori me shume mbeshtetje. Ai e promovoi kete me, per shembull, dhenien e kredive bujqesore dhe promovimin e zhvillimit ekonomik te zonave rurale.

                                     

4.1. Rezistenca Mikis Theodorakis dhe Fronti Patriotik

Kompozitori Mikis Theodorakis kaloi ne ilegalitet menjehere pas grushtit dhe filloi rezistence. Per kater muaj ai luftoi ne fshhtesi si themeluesi i levizjes se rezistences "Fronti Patriotikt" kunder juntes. Por ne gusht te vitit 1967, ai u arrestua, u torturua, u internua ne fshatin malor Zatouna, dhe me vone u transferua ne kamp perqendrimi Oropos. Ai mund te jete me i njohur nga te gjithe patriotet greke, se bashku me Konstantinos Tsatsos dhe Petros Stangos, te cilet luftuan kolonelet me te gjitha mjetet ne dispozicion te tyre. Muzika e Theodorakisit tashme ishte ndaluar me 1 qershor 1967; kushdo qe ishte, duhej te priste denimin me burg.

                                     

4.2. Rezistenca Kundergrushtshteti i mbretit Konstandini II

Qe nga fillimi, marredhenia ndermjet mbretit dhe koloneleve ishte e tensionuar. Junta nuk ishte e gatshme te ndante fuqine e fituar me kedo, nderkohe qe i riu Konstandini II donte te luante nje rol aktiv politik. Figura perfaqesuese - ne veçanti - duke qene nje anetar i kesaj qeverie ushtarake nuk ishte e mjaftueshme per te.

Ne mengjesin e 13 dhjetorit, 1967, e gjithe familja mbreterore dhe kryeministri Kollias fluturoi per Kavala, nje ne lindje qyteti i Selanikut. Ketu mbreti shpresonte te gjente mbeshtetje nga gjeneralet miqesore, si dhe trupat e Royalisteve te vendosur atje. Me kete ndihme, ai donte te instalonte nje kunder-qeverisje ne Selanik per te detyruar junten permes ndarjes se vendit.

Ky plan deshtoi, megjithate, teresisht. Gjeneralet e mbretit u arrestuan nga oficere vartes qe simpatizonin kolonelet. Mbreti, familja e tij dhe Kryeministri Kollias iku me pilot mbreterore, mezi ikin arrestimit, ne mengjesin e 14 dhjetorit, sipas Roma ne mergim.

Junta thirri pas fluturimit te Mbretit te Pergjithshem te Pergjithshem Georgios Zoitakis per te qeverisur. Kjo veproi ne mungese te mbretit si kreu i shtetit dhe e quajti kreun e qeverise Papadopulos. Formalisht, mbreti mbeti shefi i shtetit.

Vetem me 1 korrik 1973 monarkia u hoq. Papadopulos tani zyrtarizohet si president.



                                     

4.3. Rezistenca Atentati kunder Papadopoulos

Me 13 gusht 1968, Alexandros Panagoulis vrau Papadopulos. Diktatori duhej te vritet nga nje sulm shperthyes ne makinen e tij prane Varkizes. Vrasja deshtoi, Panagoulis u arrestua dhe u denua me vdekje nga nje gjykate ushtarake

                                     

5.1. Fundi i regjimit Perpjekja per hapjes nen Papadopoulos

Nen ndikimin e rritjes se pakenaqesise me regjimin, ngadalesuar arritjet ekonomike dhe izolimin e jashtem politik te udhehequr Papadopoulos 1973 prej tij deri atehere mjaft te paqarta pyetur premtuar kthimin gradual te demokracise, pamerituar tashme si nje "nga ana e tij politik" Stampa:ELSneu u quajt. Ai kerkoi mbeshtetjen e klases se vjeter politike, por vetem mund te Spyros Markezinis, per te fituar nje politikan konservator, ai emeroi si kryeminister. Ligji ushtarak u hoq, censura e shtypit u hoq pjeserisht dhe te burgosurit politike u liruan. Papadhopulos po leviz drejt demokracise presidenciale. Partite politike - por jo Partia Komuniste - duhet te lejohet perseri, zgjedhjet e lira mbahen.

Me renien e Papadhopulos pas revoltes studentore ne Politechnion ne nentor te vitit 1973 ky eksperiment liberalizimi erdhi ne nje fund te papritur. E linjes se ashper ne Ioannidis mori revisten perseri ne dore.



                                     

5.2. Fundi i regjimit Shembja

Me 15 korrik 1974, Ioannidis, qe nga zevendesimi i Papadopulos, "forca e forte" e regjimit, organizoi grusht shteti ne Qipro per te permbysur qeverine e Kryepeshkopit Makarios III. Ai rifilloi konfliktin e Qipros dhe provokoi disa dite me pas pushtimin e forcave turke, gje qe çoi ne rrezimin e juntes ushtarake greke dhe ne tranzicionin drejt demokracise. Kolonelet duhej te mesonin se Perendimi nuk donte tu jepte atyre nje dore te lire ne aneksimin e ishullit.

Nen presionin e komunitetit perendimor, Gizikis Karamanlis kujtoi Paris mergimin qe ai kishte shkuar pas humbjes ne vitin 1964. Karamanlis u fluturua nga Presidenti francez. Denimet me vone u konvertuan ne burgim te perjetshem.

                                     

6. Citate

"Shpesh eshte thene se çfare e keqe ka sjelle diktatura me te; me e keqja eshte dem i pariparueshem ndaj Qipros. Por, pa deshiren per te bere kete, rebelet bene diçka te mire, sepse e pershpejtuan rrjedhen e historise: heqja e monarkise, futja e grekeve moderne, pranimi i te gjitha partive politike. - ndryshime qe perndryshe do te kishin marre per dekada.

Diktaturat perdorin dhunen dhe torturen, keshtu qe ata perjashtojne veten nga sfera e politikes. Prandaj, nuk duhet ti toleroni ato. Nje diktature duhet te refuzohet menjehere, pa ndonje ifs dhe buts. "Georgios Koumantos Kathimerini:" Politika greke dyzet vjet me. 23 prill 2007

                                     

7. Literatura

  • Helen Vlachos & Eleni Vlachou: Griechenland. Dokumentation einer Diktatur. Verlag Jugend und Volk, 1972.
  • Pavlos Tzermias: Neugriechische Geschichte. Eine Einführung. Basel: Francke, 1999
                                     
  • llogaritjet strategjike bënë që Enver Hoxha dhe diktatura ushtarake greke e krahut të djathtë të viteve 1967 - 1974 t i eksplorojnë shtigjet e bashkëpunimit.