Back

ⓘ Deti Adriatik eshte nje pjese e Detit Mesdhe, qe ndan Gadishullin Apenin nga Gadishulli Ballkanik. Bregu perendimor i Detit Adriatik eshte Italia, kurse ne lind ..




Deti Adriatik
                                     

ⓘ Deti Adriatik

Deti Adriatik eshte nje pjese e Detit Mesdhe, qe ndan Gadishullin Apenin nga Gadishulli Ballkanik. Bregu perendimor i Detit Adriatik eshte Italia, kurse ne lindje deti lag brigjet e Sllovenise, Kroacise, Bosnjen dhe Hercegovines, Malit te Zi dhe se fundi Shqiperise deri ne Vlore, ky qytet ne jug te se cilit gjendet Deti Jon. Ka nje siperfaqe 138.595 km katrore, thellesia me e madhe arrine 1330m. Temperatura mesatare e ujit ne korrik arrine 23.2 grade celsius, ndersa ajo mesatare vjetore 17.5 grade celsius. Ne jug saliniteti arrine 38.32 promila, dukshmeria ne bregdet eshte 5m ndersa ne brendesi deri 45m.

Deti Adriatik eshte njeri prej dy deteve qe lag brigjet e Shqiperise. Bregu pergjate tij eshte kryesisht nje breg ranor. Ne kete det derdhen shtate lumenj qe rrjedhin permes tokave shqiptare si: Drini i Bardhe, Drini i Zi, Vjosa, Buna, Mati, Shkumbini dhe Semani.

                                     

1. Etimologjia

Emri i Adriatikut, sipas disa historianeve, vjen nga qyteti i Adria, prane Rovigo, Veneto, sipas historianeve te tjere, megjithate, vjen nga Atri Adriatik formerly Hadria pastaj Hatria, tre mije vjet e qyteteve te artit ne krahinen e Teramo, Abruzzo, apo edhe nga Jader, emri antik i qytetit te Zadarit. Sipas skenarit te pare, greket i dha emrin e Adrias Kolpos te Detit te Veriut, atehere emri ishte zgjeruar ne gjatesine e saj te plote, deri ne ishujt e Jonit. Kur romaket pushtuan Veriore Itali ne fund te shekullit te trete pes, emri tashme ishte vendosur mire. Por edhe atehere Adriatikut ne kuptim te ngushte zgjatet vetem sa i perket Monte Gargano, pjesen e jashtme te quajtur Deti Jon: Emri eshte ndonjehere, megjithate, qe perdoret per te perfshire inaccurately Gjirin e Tarentum modern-day Gjirin e Tarantos, Deti e Sicili, Gjirin e Korinthit dhe madje edhe ne mes te detit Kretes dhe Malta Veprat e Apostujve xxvii. 27.

Kryesisht Deti Adriatik eshte i vendosur midis bregdetit lindor te Italise dhe Kroacise, te cilat jane te dyja terheqjet kryesore turistike. Ajo eshte perdorur nga romaket e lashte te transportit te mallrave duke perfshire kafshet dhe skllever ne Ostia port romak.

                                     

2. Vendodhja, madhesia dhe klima

Deti Adriatik eshte i gjere nga veriperendim te juglindje per 820 kilometra dhe nje mesatare prej 160 km. Gjeresia maksimale eshte rreth 220 kilometra. Ajo mbulon nje siperfaqe prej 132.000 kilometra katrore dhe eshte ne pellgun e veriut per te veri te Monte Gargano kep thelle mbi mesatare 40-200 metra. Pjesa jugore eshte dukshem me e ulet, duke arritur midis Durresit dhe Barit, me 1.260 metra te thelle te saj me te madh. Fundi jugor i detit eshte ngushticen e Otrantos, ku distanca midis Italise dhe Shqiperise eshte 71 kilometra. Permbajtjen e saj kripe eshte ne gojen e lumenjve e madhe) eshte rreth 2.5% (siperfaqe te ujit dhe rritjen e jugut ne 3.9%.

Pjesa veriore eshte e ceket me shume laguna. Brigjet italiane po behet gjithnje me teper malore ne jug nga delta Po, ku vete vijes bregdetare eshte relativisht i drejte dhe praktikisht nuk ka ishuj ne det te hapur. Vetem vendosur ne malet e Gargano Puglia shtrihet ne nje gadishull rreth 50 kilometra ne lindje te Adriatikut. Bregun lindor, kryesisht ne gadishullin kroate te Istrias protrudes, eshte malor dhe prere te madhe me shume ishuj. Pjesa kryesore e bregdetit lindor ze peizazhin e jugut kroate dalmat.

Bregun lindor ne pergjithesi eshte i guximshem dhe shkembore, me shume ishuj.

Gjirit te Kotorrit ne Mal te Zi eshte rreth 30 kilometra te gjate, eshte me e madhe e detit. Jug ekstreme-lindje eshte perseri banese dhe kenetor.

Ne jug te Shkodres ne Shqiperi shtrihet pergjate brigjeve te Gjirit te Drinit dhe me tej ne jug, nje ultesire te gjere me shume, disa, plazhet e pacenuar rere. Ne shume estuaret kane zgjatur lagunave formuar. Ne Vlore, bregdetit Adriatik, duke i dhene fund vetem ne jug te qytetit fillon Riviera shqiptare pergjate detit Jon.

Klima karakterizohet nga vera e shume te ngrohte, i thate dhe e thate dhe te bute, nganjehere me shi dhe i lagesht te dimrit. Ne vere, mbizoterues te qendrueshme, pak ere motit para. Ne dimer, rajonin e Adriatikut eshte nen ndikimin e presionit te ulet nga zonat e Atlantikut.Keshtu eshte ndonjehere shume e ngrohte jugor dhe ererat e ftohta te veriut.

                                     

3. Turizmi

Oqean shkon aktual pergjate bregdetit lindor te veri dhe pergjate bregdetit perendimor ne drejtim te jugut. Pergjate bregdetit lindor te disa lumenjve te shkurter karst te çoje ne Adriatik dhe barren e ndotjes eshte me e ulet se pergjate bregut perendimor. Qe verior nje ngecje ne Adriatik ", atje eshte shkembimi relativisht pak uje me pjesen tjeter te Mesdheut. Per 30 vjet, telashe te industrise ekuiliber delikat e rrymave te oqeanit nga veriu, degeve nga malet dhe uji me filter nga toka ne det, lumi Po çdo vit 50 miliard metra kub uje shume te ndotur, i hedh poshte pjesen perendimore te Adriatikut, lumi sot transportuar gjithsej dy here si kripera shume lende ushqyese, te tilla si dhjete vjet me pare.Gjithnje, Deti Adriatik bie ne qender te mbrojtjes se mjedisit dhe te jete e mundur ndryshimin e klimes. Shumica e shenjave te dukshme jane rritja e rezervave te peshqve tropikale dhe algat ne rritje dhe shqeteson te kandil deti. Ministri i mjedisit italian Alfonso Pecoraro Scanio paralajmeroi se ngrohja globale dhe ndotjes, "Adriatik per te bere nje pellg i mbyllur ne te cilin ka tashme ne 150 metra thellesi nuk ka jete me shume." Ne shtator 2007, e Adriatikut eshte nje objekt i konferences se pare kombetar italian per ngrohjen globale ne Rome.



                                     

4. Kufijte Konvencionale midis Detit Jon dhe Detit Adriatik.

Deti Adriatik eshte e lidhur me detin Jon permes kanalit te Otrantos, dmth te ngushte ne mes te detit Punta Palascia, ne Salento, ne Shqiperi dhe Shef Tab Line A ne figura. Kjo vije ndarese eshte zhvendosur me ne jug nga disa konventave detare, te cilat per arsye te thjeshtesi, pas vijes se paralele. Ne veçanti:

  • Per Shenime mbetur per Mariners. Kufi konvencional midis bregdetit Jon dhe Adriatik eshte i vendosur ne vend ne Santa Maria di Leuca Punta Melis, se bashku e lulezim 18° 22. Sipas konventes fundit, kufiri midis pellgut te Detit Adriatik dhe Detit Jon veriu ne jug te ndjekin paralel 39° 47 N nga jashte Punta Melis 39°47′00″V 18°22′00″L te bregut ne veri te Korfuzit.
  • Qellime Meteorologjike Meteomar dhe informacion detar, te njoftimeve te Mariners, kufiri jugor midis detit Adriatik dhe Deti Jon ne veri eshte dhene nga 40 gjeresi ° N linjes B i korrespondon ne brigjet italiane prane Punta Mucurune Castro. 40°00′00″V 18°25′48″L
                                     
  • perëndimore të Italisë, deti Adriatik dhe Jon në brigjet lindore të Italisë, deti Egje në brigjet perëndimore të Greqisë, Deti i Zi i cili ndodhet në brigjet
  • kripur, Deti Kaspik dhe Deti i Vdekur. Deti Adriatik Deti Egje Deti Jon Deti i Kuq Deti Baltik Deti Mesdhe Deti i Zi Deti Kaspik Deti Barents Deti i Veriut
  • 38 19 Deti Jon greqisht Ιóνιo Πέλαγoς, italisht Mar Ionio është një pjesë e Detit Mesdhe në jug të Kanalit të Otrantos dhe Detit Adriatik Në lindje
  • është pjesa toksore e rrethuar nga të tri anët nga uji: Deti Exhe, Deti Mesdhe dhe Deti Adriatik Poashtu, Gadishulli Ballkanik është i rrethuar nga shtetet
  • Provincën e Brindizit, në veri - perëndim me Provincën e Tarantos, në lindje laget nga Deti Adriatik Ngushtica e Otrantos dhe në jug - perëndim nga Deti Jon.
  • në veri nga Provinca e Veronës, Padovës dhe Venecias, në lindje nga Deti Adriatik në jug nga Provinca e Ferrarës Emilja - Romanja në jug - perëndim nga
  • në veri nga Provinca e Askoli Piçenos Marke në lindje laget nga Deti Adriatik në juglindje nga Provinca e Peskarës, në jugperëndim nga Provinca e
  • Sukes qe dikur ka qene repart ushtarak. Deti eshte nje pike tjter e bukur e ketij fshati, deti Adriatik Deti Adriatik ndodhet 4.7 km larg fshatit rruga qe
  • plazh në Shqipëri. Talja eshte nje fshat i Lezhes i cili laget nga Deti Adriatik Ne kete fshat ndodhet edhe plazhi i Tales. Tale Tale 2 Bashkia Lezhë
  • Ravenna. Ajo kufizohet në veri nga Provinca e Ferrarës, në lindje nga deti Adriatik në jug nga Provinca e Firences e rajonit Toskana, dhe Provinca e Forlì - Çezenës
  • është Forli Ajo kufizohet në veri nga Provinca e Ravenës, në lindje nga deti Adriatik në juglindje nga Provinca e Riminit, në jugperëndim nga Provinca e