Back

ⓘ Sëndastina. Sendahstine, Italisht: Santa Cristina Gela, eshte nje fshat arberesh ne provincen e Palermos ne Sicili. Qe nga 2007 Santa Cristina Gela kishte nje p ..




Sëndastina
                                     

ⓘ Sëndastina

Sendahstine, Italisht: Santa Cristina Gela, eshte nje fshat arberesh ne provincen e Palermos ne Sicili. Qe nga 2007 Santa Cristina Gela kishte nje popullsi te llogaritur prej 919.

Katundi eshte vene te nje raj, qe ndodhet 651 metre mbì nivelin e detit, e cila eshte rreth 25 km llargu nga Palerma. Sendastina eshte bashkesia arbereshe me e vogèl dhe me re te Siçilljes, themeluar nga disa banore nga Horen e Arbereshevet, qe me 31 tetor 1691 i lypen kryepeshkopit te Palermes te vendoseshen me familjet e tyre tek kjo toke. Ky grumbull i vogel vate tue u rritur e formoi nje bashki e pavarur.

Me para komuniteti meshoj me ritin bizantin, tipik i arberesheve, pra la kete tradite dhe mori ate latine per disa probleme politike lidhur me pavaresine nga Hora. Deshmi e bashkejetesese se tradites siçilljane dhe arberore i kemi gjate periudhes se Kreshmevet dhe te Javes se Madhe, ku njerezit kendojne ne gjuhe arbereshe kengen e Ringjalljes se Lazarit.

Aktivitetet ekonomike me te rendesishme jane: bujqesia e blegtoria. Nder prodhimet tipike mund te permenden: buka, gjiza, dhjatht/udhoset, vajt ulliri e misht.

                                     

1. Vendi

Vendi i Santa Cristina Geles vjen nga tre territore. E armiqesi e Santa Cristina emnak, e çiflig i Turdiepi dhe me se fundi e armiqesi e Pianetto. Territori i ketij te fundit eshte e pasur me vreshta dhe ullishte dhe ne fund te fundit eshte zona banimi.

                                     

2. Historia

Santa Cristina Gela, u themelua ne fund te shekullit te 18 nga nje grup prej kater fermer familje nga Piana degli Albanesi.

Ne 1890 e qark prifti i fshatit, Papas Gaetano Arcoleo, ceremoni e ndryshuar ne mase te gjithanshem nga Bizantin Latin ceremoni.

                                     

3. Gjuha

Santa Cristina Gela eshte nje fshat qe flet tri gjuhe, banoret e tij jane ekspert ne Arberisht dhe italiane dhe sicilian. Megjithate, e folme lokale Arberisht eshte duke vdekur me femijet te mesuarit Arberisht si gjuhen e tyre te pare dhe duke u perdorur me shume besim Arberisht, pastaj duke lene shkollen jane te moshes me te rehatshme me italiane dhe jane te afte per te shprehur nje spekter me te gjere e koncepteve ne italisht. Kjo mund te jete ne gjuhen vdekje per shkak te mungeses se arsimimit ne Arberisht formale dhe mungesa e medias shqiptare.

                                     

4. Produktet e kesaj hore

Fshati eshte i kuzhines tradicionale bujqesore dhe prodhimin e fshatit, e saj te prodhimit te drurit gatuar buke eshte e njohur, eshte gjithashtu e eksportuara ne ngjitur komunave.

Prodhimeve tjera lokale te cilat jane te suksesshme, jane

  • prodhimin e djathit
Italisht Arberisht Shqip -------- ---------- ----- Ricotta Gjize Pecorino Udhos Djathe Caciocavallo Kashkaval Kaçkavall
  • embelsirat cannoli, sfince me ricotta dhe
  • fermat e mishit nga lokale sidomos eshte i njohur me suxhuk koper fara/likenge.
                                     

5. Katundare nderi

  • Françesko Muzaka 1852-1931, themelues i Lidhjes Kombetare Shqiptare 1902, i cili beri nje kontribut te veçante per levizjes per pavaresine e Shqiperise.
                                     
  • lëvizjes për pavarësinë e Shqipërisë nga Perandorisë Turko - Osmane. Lindur në Sëndastina në vitin 1852, biri i Mëriejës Ferrara dhe Neli Muzaka, ai u rrit në një
  • Avellinos Katundi : Greci Sicili Rrethi i Palermës Kundisa : Contessa Entellina Hora e Arbëreshëvet : Piana degli Albanesi Sëndastina : Santa Cristina
  • Vakarici Shën Kolli Puhëriu Karfici Katundi Kundisa Hora e Arbëreshëvet Sëndastina Arbanasi Arbnezhi Besa Bobovishta Skjea Muriqi i Poshtëm Muriqi i Epërm
  • madh dhe i populluar shqiptar në Itali larg 5 kilometra nga kjo ndodhet Sëndastina kolonia më e re dhe e vogël dhe pastaj më shumë në brendësi Kundisa