Back

ⓘ Fenolet jane derivate te hidrokarbureve aromatike tek te cilat grupi funksionar hidroksil –OH lidhet drejtpersedrejti me atomet e karbonit te unazes se areneve. ..




Fenolet
                                     

ⓘ Fenolet

Fenolet jane derivate te hidrokarbureve aromatike tek te cilat grupi funksionar hidroksil –OH lidhet drejtpersedrejti me atomet e karbonit te unazes se areneve. Fenolet dallohen prej alkoolve, si nga metodat e perfitimit, ashtu edhe ne disa veçori kimike.

                                     

1. Perfitimi i fenoleve

Fenolet ne sasi te vogla perfitohen prej katranit te qymyr gurit me distilim fraksional. Ne sasi te vogla gjenden ne bime. Fenolati i natriumit tretet ne uje te acidifikuar me acid klorhidrik. Nje prej metodave te hershme,qe perdoret edhe sot eshte shkrirja e kripes senatriumit te acidit sulfobenzoik ne prani te hidroksidit te natriumit ne temperature 300-350 °C

                                     

2. Vetite fizike

Fenolet njehidroksilike jane substanca te ngurta ose lengje me ere karakteristike. Pak treten ne uje, por treten ne tretes organike. Fenoli eshte substance kristalore e pa ngjyre, me pike shkrirjeje 42 °C, me pike te vlimit 181 °C. Shumica e fenoleve perdoren si mjete dizenfektuese, sepse, per shume mikroorganizma, jane helmues. P.sh. tretesira e fenolit 5% perdoret si mjet dezinfektues.

Fenoli ne kontakt me kontakt me lekuren njeriut perthithet dhe shkakton plage, duke e helmuar organizmin. Ujerat industriale, ne veçanti ato te termocentraleve, jane shume te ndotura me fenole. Fenoli duke u oksiduar shpenzon oksigjenin ne uje, keshtu qe jeta e gjallesave peshqve ne uje behet e pamundshme.

                                     

3. Vetite kimike

Fenolet jane komponime organike shume aktive. Ky aktivitet varet nga prania e unazes se benzenit dhe e grupit hidroksil.

Ne fenole zhvillohen dy lloje reaksionesh:

  • Reaksionet qe zhvillohen ne grupin hidroksil te fenolit.
  • Reaksionet qe zhvillohen ne unazen aromatike.
                                     
  • Ethanol. In J.I. Kroschwitz Ed. Encyclopedia of Chemical Technology, 4th ed. vol. 9, p. 820. New York: John Wiley & Sons. Vera Diolet Fenolet Etanoli