Back

ⓘ Yelloustoun. Jelloustoun eshte park nacional i SHBA-ve cili shtrihet ne territorin e tri shteteve federale: Vajoming, Montana dhe Ajdaho. Jellouston Yellowstone ..




Yelloustoun
                                     

ⓘ Yelloustoun

Jelloustoun eshte park nacional i SHBA-ve cili shtrihet ne territorin e tri shteteve federale: Vajoming, Montana dhe Ajdaho.

Jellouston Yellowstone eshte parku i pare kombetar i Shteteve te Bashkuara, i shpallur ne vitin 1872. Ka nje siperfaqe prej 8987 km². Parku shtrihet ne tri shtete, Uajoming, Montana dhe Ajdeho. Parku Jelloustoun eshte me i vjetri ne bote. Emri i parkut vjen nga Lumi Jellouston qe kalon permes tij. Nuk dihet me saktesi nese emri u referohet gureve te verdhe sulfurore nen ujevaren e Kanionit te Madh qe derdhet ne Lumin Jellouston, apo nga bankinat e tij te reres. Jellouston eshte parku ne terheqes ne Amerike, i vizituar nga miliona turiste ne vit. Me nje hapesire tejet te madhe dhe me nje flore dhe faune jashtezakonisht te pasur, do te duheshin disa vizita per te shkelur nje pjese te madhe te tij. Ju sjellim tani pamje nga parku kombetar Jellouston. Parku eshte i njohur me gejzeret e tij, me burime te nxehta, me vullkanin e veçante dhe me karakteristika tjera gjeotermale.Parku Jelloustoun gjendet ne malet shkembore, eshte nje vend i mrekullive natyrore, perzierja e tij nga balta, uji, avulli ben qe te krijohen gejzere.Eshte parku i pare kombetar, qe eshte shpallur si park naconal ne kongresin e shpallur me 1872.Korja e kontinentit eshte rreth 7–70 km e trashe perafersisht, kurse ne Jellouston korja e tokes eshte vetem 3 km e trashe.Jellouston ka perafersisht mbi 200 gejzere.Disa shperthejne vazhdimisht, kurse disa me rralle apo pothuajse nje here ne muaj, shperthimet jane te çrregullta. Toka, uji dhe nxehtesia jane elementet kryesore por atyre u shtohet edheh nje elemt tjeter qe ka ndikuar ne formimin e relievit te Parkut.Jellouston eshte park glacial.

                                     

1. Pozita gjeografike

Parku Jelloustoun shtrihet ne gj. gj. 44° 40′ 0″ N dhe gjat. gjeo. 110° 28′ 0″ W.

Rreth 96 per qind e siperfaqes se tokes se Yellowstone eshte i vendosur ne shtetin e Vajoming, 3 per qind eshte ne Montana, me 1 per qind e mbetur ne Idaho. Jelloustoni eshte 2.219.789 hektare me fushe, me i madh se cdo park tjeter.Lumejt dhe liqenet mbulojne 5% te siperfaqes se tokes. Fig.3

Liqeni I Jelloustounit ka 180 km vije bregdetare.Ne nje lartesi prej2.357metra mbi nivelin e detit.Pyjet perbejne reth 80% te siperfaqes se tokes,shumica e pjeses tjeter eshte kullota.Pika me e larte eshte maja Eagle Peak me 3.462 metra dhe me e ulta eshte Reese Creek me 1610 metra.

Ne Yellowstone jane burmet termale me te medha ne bote,aty mund te gjeni disa nga gajzeret me te famshem ne te gjith boten, I njohur eshte gajzeri Beehive por me I spikaturi eshte gajzeri Old Faihful4.Eshte nje nga vendet me te vizituara ne gjith parkun e Yellowstone-it.

                                     

2. Krijimi

Jelloustoun angl. Yellowstone eshte park nacional i SHBA-ve cili shtrihet ne territorin e tri shteteve federale: Vajoming, Montana dhe Ajdaho. JelloustonYellowstoneeshte parku i pare kombetar i Shteteve te Bashkuara, i shpallur ne vitin 1872.Parku nacional I jelloustounit perfshin nje siperfaqe prej 8.983 km2 i perbere nga lumej, liqene, vullkane dhe vargje malore. Liqeni I jelloustounit eshte nje nga liqenet me te medhaja ne Ameriken veriore dhe me vullkan aktiv me te madh ne kontinent.

Parku Jelloustoun eshte me i vjetri ne bote. Emri i parkut vjen nga Lumi Jellouston qe kalon permes tij. Nuk dihet me saktesi nese emri u referohet gureve te verdhe sulfurore nen ujevaren e Kanionit te Madh qe derdhet ne Lumin Jellouston, apo nga bankinat e tij te reres. Jellouston eshte parku ne terheqes ne Amerike, i vizituar nga miliona turiste ne vit. Me nje hapesire tejet te madhe dhe me nje flore dhe faune jashtezakonisht te pasur, do te duheshin disa vizita per te shkelur nje pjese te vogel te tij. Parku eshte i njohur me gejzeret e tij, me burime te nxehta, me vullkanin e veçante dhe me karakteristika tjera gjeotermale.

                                     

3. Rekreacionet

Yellowstone eshte nje nga parket me te njohura ne SHBA.Qe nga mesi I viteve 1960,te pakten 2 milion turist kane vizituar parkun thuajse cdo vit. Ne vitin 2010,pat nje numet rekord te vizitoreve qe erdhen.Vetem ne korrik ka pasur 975.000 vizitor. korriku eshte muaji me i ngarkuar ne Parku ka 500 km rruge te asfaltuara te cilat mund te arihet nga 5 hyrje te ndryshme,nuk ka transport publik ne dispozicion brenda parkut,por disa kompani private jane te gatshme per te siguruar transportin. Vendet si Old Faithful apo kanijonet jane zona shume te zena gjate muajve te veres,pasi ka raste kur bllokokohet trafiku rugor,kur jane duke ndertuar ruge apo kur njerezit kurioz fotografojne The National Park Service mban 9 qendra te vizitoreve dhe muzeumeve,dhe eshte pergjegjes per mirmbajtjen e strukturave historike dhe me shume se 2000 objekteve.Keto struktura perfshin monomente historike kombetare si Inn Old Faithful qe eshte monomenti mi I vjeter historik ne Yellowstone I ndertuar ne vitin 1903-1904.



                                     

4. Kampingu dhe peshkimet

Programet e Campfire,shetitjet malore dhe aktivitet e tjera jane ne dispozicion ne shume vnede te parkut gjat veres,dhe me nje bazament te kufizuar gjat sezonit. Ne parkun e Yellowstone jane ne dispozicion me teper se 2.000 vende kampingu.Vendet e kampingut jane te aritshme vetem ne kembe ose me kale.Parku nuk konsiderohet te jete nje destinacion i mire per alpinizem per shkak te paqendrueshmerise se shkembive vullkanik. Me shum se 20.000 vizitor shkojn cdo vit per te bere kamping ne keto zona. Fig.9 fig.10 Ne parkun e Yellowston eshte nje arsye e madhe qe kaq shum vizitore cdo vit, prej se eshte krijuar ne vitin 1872 parku ka terhequr shume vizitore nga e gjithe bota per te peshkuar ujerat e saja te fresketa. Vetem ne vitin 2006 jane lishuar reth 50.000 leje per peshkim.Lumenjte e parkut permbajne qindra lloje speciejesh.,ka reth 45 qendra peshkimi per vizitoret dhe jane lehtesisht te aritshme. Fig.11 fig.12 Ndersa gjuetia ne Yellowstone nuk eshte e lejuar,megjithate eshte e lejuar vetem ne disa pyje te caktuara gjat sezonit te veres.

  • Park Yellowstone
  • Yellowstone National Park angl.
                                     
  • Kordileret - të larta, të rrudhosura, piktoreske.Vecohen me: Parkun Jeloston Yelloustoun Kanjonin e Kolorados. maja më e lartë në Amerikën Veriore Mak Kinli