Back

ⓘ Gjon Pali II. Lindur si Karol Józef Wojtyła, ishte pape nga 1978-2005. Ai i zgjodh Pape nga konklava e dyte e vitit 1978, qe u mblodh pasi Papa Gjon Pali I vdiq ..




Gjon Pali II
                                     

ⓘ Gjon Pali II

Gjon Pali II. Lindur si Karol Józef Wojtyła, ishte pape nga 1978-2005. Ai i zgjodh Pape nga konklava e dyte e vitit 1978, qe u mblodh pasi Papa Gjon Pali I vdiq pas 33 ditesh te emerimit te tij. Kardinali Vojtila u zgjodh ne diten e trete te konklaves dhe mori emrin e paraardhesit ne nder te tij.

Ai perkrahu mesimet e kishes mbi ceshtjet sociale sidomos ate te familjes. Ai eshte lideri qe ka udhetuar me shume, duke vizituar 129 shtete gjate papatit te tij. Nje objektiv i rendesishem i tij ishte edhe kthimi i reputacionit te Kishes Katolike. Eshte papa i dyte qe ka qendruar me shume ne krye te Kishes Katolike 27 vite pas Piu IX 32 vite. Gjon Pali II, lindur dhe rritur ne Poloni, u be Papa i pare jo italian pas Papa Adriani VI, qe ishte gjerman.

                                     

1.1. Biografia Rinia

Karol Józef Wojtyła lindi ne Wadowice, Poloni. Ishte me i vogli i tre femijeve te Karol Wojtyła 1879-1941 dhe Emilia Kaczorowska 1884-1929. Nena e tij ishte mesuese dhe vdiq kur Wojtyła ishte vetem tete vjeç. Motra e tij me e madhe Olga kishte vdekur para lindjes se tij dhe ishte shume i lidhur me vellain e tij Edmund qe ishte 13 vjet me i madh se ai. Puna e Edmund si mjek e coi ate ne vdekje nga fruthi, nje humbje qe preku thelle Vojtilen.

Si nje djale, Vojtila ishte sportiv, shpesh luante futboll si portier. Gjate femijerise se tij, Vojtila pasur kontakt me komunitetin e madh hebre ne Wadowice.

Ne vitin 1938, Wojtyła dhe babai i tij u largua Wadowice dhe u zhvendosen ne Kraków, ku ai u regjistrua ne Universitetin Jagiellonian. Ndersa studionte çeshtje te tilla si filologji dhe gjuhe te ndryshme, ai ka punuar si nje bibliotekar vullnetar dhe ishte i obliguar per te marre pjese ne trajnimin ushtarak te detyrueshem ne Legjionin akademik, por ai refuzoi te shtinte zjarr me arme. Ai ka performuar me grupe te ndryshme teatrale dhe ka punuar si dramaturg. Gjate kesaj kohe, talenti i tij per gjuhen beri qe te mesoje me shume si 12 gjuhe te huaja, nente nga te cilat ai perdoret gjeresisht si Pape.

Ne vitin 1939, forcat nazito-gjermane mbyllen universitetin pas pushtimit te Polonine. Meshkuj e afte per pune ishin te detyruar per te punuar, keshtu qe nga 1940 ne 1944 Vojtila beri pune te ndryshme si: ne nje restorant, punetor krahu ne nje gelqerore dhe te fabrika kimike Solvay, per te shmangur debimin ne Gjermani. Ne vitin 1940 ai u godit nga nje tramvaj dhe pati nje frakture te rende ne kafke. Ne te njejtin vit ai u godit nga nje kamion ne nje gurore, qe beri te kete nje shpatull me lart se tjetren dhe nje kerrusje te perhershme. Babai i tij, nje ish-austro-hungarez nen-oficer dhe me vone oficer ne ushtrine polake, vdiq nga nje atak ne zemer ne vitin 1941, duke lene Vojtila si anetar i vetem mbijetuar i familjes. "Une nuk isha ne vdekjen e nenes sime, une nuk isha ne vdekjen e vellait tim, une nuk kam qene ne vdekjen e babait tim", "Ne moshen njezet vjecare, une tashme i kisha humbur te gjithe njerezit e mi te dashur" tha ai, duke reflektuar mbi jeten e tij, rreth dyzet vjet me vone.

Pas vdekjes se babait te tij, ai filloi te mendonte seriozisht per prifterine. Ne tetor te vitit 1942, nderkohe qe lufta vazhdonte, ai trokiti ne deren e Residences se Ipeshkvinjeve ne Kraków dhe kerkoi per te studiuar per prifteri. Menjehere pas kesaj, ai filloi kurse ne seminar te fshehte nentoke te drejtuar nga Arqipeshkvi i Kraków, Adam Stefan Sapieha. Me 29 shkurt 1944, Vojtila u godit nga nje kamion gjerman. Oficeret gjermane e derguan ate ne spital, ku ai kaloi dy jave atje per tu sheruar nga nje tronditje te rende dhe nje demtim ne shpatull. Ajo dukej atij se ky aksident dhe mbijetesa e tij ishte nje konfirmim i thirrjes se tij. Me 6 gusht 1944, nje dite e njohur si "E diel e zeze", Gestapoja grumbulloi disa djem te rinj per te zvogeluar kryengritjen ne Kraków e ngjashme me kryengritjen e fundit ne Varshave. Vojtila u arratis duke u fshehur ne bodrumin e shtepise se xhaxhait te tij ne rrugen Tyniecka, ndersa forcat gjermane kerkonin akoma me teper trupa. Me shume se tete mije burra dhe djem jane marre ate dite, ndersa Vojtila u arratis ne Pallatin e Arqipeshkvise, ku ai qendroi deri pas gjermanet u larguan.

Ne naten e 17 janarit 1945, gjermanet u larguan nga qyteti, dhe studentet rimekemben seminarin e shkaterruar. Vojtila ndihmoi nje vajze 14-vjeçare refugjate hebre te quajtur Edith Zierer, e cila kishte ikur nga nje kamp pune naziste ne Częstochowa. Edith kishte dale afer hekurudhave pas arratisjes se saj dhe Vojtila e mori ate ne nje tren dhe qendroi me te gjate gjithe udhetimit ne Kraków. Edith ka falenderuar Vojtilenper shpetimin e jetes se saj ate dite. Bnai Brith dhe autoritetet tjera kane thene se Vojtila ka ndihmuar ne mbrojtjen e shume te tjere hebrenj polake nga nazistet. Gjate pushtimit nazist te Polonise, nje familje hebreje dergoi djalin e tij, Stanley Berger, qe te jete e fshehur nga nje familje polake. Prinderit e tij biologjike Berger vdiqen gjate Holokaustit, dhe pas luftes prinderit adoptues qe ishin te krishtere i kerkuan priftit te ri polak me emrin Karol Wojtyla, i ardhshmi Papa Gjon Pali II, te pagezoje djalin. Papa i ardhshem nuk pranoi, duke pretenduar se femija duhet te rritet me besimin hebraik te prinderve te tij bilogjike dhe jo si nje katolik. Ne shtator 2003, Emanuele Pacifici, kreu i bashkesise hebraike te Italise, propozoi qe Gjon Pali II te marre medaljen Righteous Among the Nations per te shpetimin e nje djali dy vjeçar hebre duke i dhene nje familje polak ne vitin 1942, kur Karol Vojtila ishte seminarist. Pas luftes, prinderit adoptues te krishtere te djalit kerkuan nga Papa i ardhshem te pagezoje djalin, por perseri ai refuzoi, si me Berger. Pas luftes, Karol Vojtila beri te pamunduren per te siguruar qe ky djale hebre qe ai shpetoi te largohet nga Polonia per tu bashkuar me te afermit e tij hebre ne Shtetet e Bashkuara. Ne prill te vitit 2005, menjehere pas vdekjes se Gjon Palit te Dyte, qeveria izraelite krijoi nje komision per te nderuar trashegimine e Gjon Palit II. Nje nga menyrat e propozuara te nderuar ate ishte per ti dhene atij medaljen Righteous Among the Nations. Ne librin e fundit te Vojtiles, Kujtime dhe Identitetit, ai pershkroi 12 vjet e regjimit nazist si "brutalitet".

                                     

1.2. Biografia Prifteria

Pas mbarimit te studimeve te tij ne seminar ne Kraków, Vojtila u shugurua prift ne Diten e Gjithe Shenjterve, me 1 nentor 1946, nga Arqipeshkvi i Kraków, Kardinali Sapieha. Me 26 nentor 1946 Sapieha dergoi Vojtilen ne Romes per te studiuar nen Fratin francez Domenikan Reginald Garrigou-Lagrange. Wojtyła mori nje licence ne korrik te vitit 1947, kaloi provimin e doktoratures ne 14 qershor 1948 dhe mbrojti me sukses tezen e doktoratures me titull Doktrina de fide apud S. Ioannem a Cruce Doktrina e Besimit sipas Shen Gjoni te Kryqit ne filozofi me 19 qershor 1948. Gjithashtu Vojtila studioi hebraisht me gjermanin Dominikan Peter G. Duncker, autori i Compendium grammaticae linguae hebraicae biblicae.

Sipas nje shoku klase te Vojtiles i ardhshmi Kardinali austriak Alfons Stickler, ne vitin 1947, tha qe gjate studimeve Vojtila vizitoi Padre Pion, i cili i tha se nje dite ai do te ngjitet ne "postin me te larte te Kishes". Kardinali Stickler shtoi se Vojtila besoi se profecia u permbush kur ai u be nje kardinal.

Wojtyła u kthye ne Poloni ne veren e vitit 1948 per detyren e tij te pare baritore ne fshatin Niegowić, 24 kilometra nga Kraków, ne Kishen e Zojes. Ai arriti ne Niegowić ne kohen e korrjes, ku veprimi i tij i pare qe beri ishte ra ne gjunje dhe puthi token. Gjate papatit te tij ai e perseriti kete gjest, te cilen ai e mori nga shenjtori francez Gjon Mari Pagezuesi Vianney.

Ne mars 1949, Vojtila u transferua ne famulline e Shen Florian ne Kraków. Ai mesoi etiken ne Universitetin Jagiellonian dhe me pas kaloi ne Universitetin Katolik te Lublin. Ndersa mesim, ai krijoi nje grup prej rreth 20 te rinjve, te cilet filluan te quajne veten Rodzinka, "familja e vogel". Ata u takuan per lutje, diskutime filozofike, dhe per te ndihmuar te verber dhe te semure. Grupi perfundimisht u rrit per rreth 200 pjesemarres, dhe aktivitetet e tyre u zgjeruan duke perfshire ski dhe kayaking dhe udhetime vjetore.

Gjate kesaj periudhe, Vojtila ka shkruar nje seri artikujsh ne gazeten katolike Krakow-se, Tygodnik Powszechny, qe kane te bejne me çeshtjet e kishes bashkekohore. Lufta, jeta nen komunizem, dhe pergjegjesite e tij baritore e frymezuan per poezite e tij. Vojtila botoi vepren e tij ne dy pseudonimet- Andrzej Jawień dhe Stanisław Andrzej Gruda -per te dalluar letrare e tij nga shkrimet e tij fetare. Ne vitin 1960, Vojtila botoi libri me ndikim teologjik Dashuria dhe Pergjegjesia, nje mbrojtje te mesimeve tradicionale te Kishes mbi martesen nga pikepamja e ri filozofik.

Ndersa ishte prift ne Kraków, ca grupe studentesh te rregullt u bashkuan me Wojtyla per ngjitje, ski, ciklizem, kampe dhe kayaking, shoqeruar me lutje, meshat ne natyre dhe diskutime teologjike. Ne epoken e Stalinit ne Poloni nuk ishte e lejuar udhetimi i prifterinjeve me studentet, keshtu qe At Vojtila iu kerkoi shokeve te tij te rinj qe ta thirrnin "Wujek" "Daje" per te parandaluar qe te tjeret te mos ta njihnin si prift. Pseudonimi i tij fitoi popullaritet ne mesin e ndjekesve qe kishte. Ne vitin 1958, kur Wojtyła u emerua ipeshkv ndihmes i Kraków, te afermit e tij shprehen shqetesime se ky post do te sillte ndryshime tek ai. Wojtyła iu pergjigj miqte e tij duke iu thene "Wujek do te mbetet Wujek," dhe ai ka vazhduar te jetoje nje jete te thjeshte, duke shmangur zbukurimet qe erdhen nga pozita e tij si ipeshkv. Ky pseudonim i ngeli Wojtyłes per tere jeten e tij dhe vazhdon te perdoret akoma sot, veçanerisht nga populli polak.

                                     

1.3. Biografia Periudha si Ipeshkev dhe Kardinal

Me 4 korrik 1958, ndersa Vojtila ishte ne nje pushime kayaking ne liqenet e rajoninit te Polonise veriore, Papa Pius XII e emeroi ate si ndihmes Ipeshkv i Kraków. Ai u thirr me pas ne Varshave per te takuar, Kardinal Stefan Wyszyński, i cili e informoi ate per emerimin e tij. Ai ra dakord per te sherbyer si ndihmes Ipeshkv Arqipeshkvit te Kraków Eugeniusz Baziak, dhe u shugurua ipeshkev me 28 shtator 1958. Ne moshen 38, Wojtyla u be ipeshkvi me ri ne Poloni. Baziak vdiq ne qershor 1962 dhe me 16 korrik Vojtila u zgjodh si administratori i perkohshem i Arqipeshkvise deri sa te emrohej Arqipeshkvi i ri.

Ne tetor te vitit 1962, Vojtila mori pjese ne Koncilit II te Vatikanit 1962-1965, ku ai ka dhene nje kontribut ne dy perfundimet me historike dhe me ndikim te Koncilit qe jane Dekreti mbi Lirine Fetare ne latinisht, Dignitatis Humanae dhe Kushtetuta baritore mbi Kishen ne boten bashkekohore Gaudium et spes.

Ai gjithashtu mori pjese ne kuvendet e Sinodit te Ipeshkvijve. Me 13 janar 1964, Papa Pali VI e emeroi Arqipeshkev i Kraków. Me 26 qershor 1967, Pali VI njoftoi futjen e Arqipeshkvit Karol Wojtyla ne Kolegjin e Kardinaleve dhe u emerua kardinal-prift.

Ne vitin 1970, sipas nje deshmitari bashkekohor, Kardinali Wojtyła ishte kunder shperndarjes se nje leter rreth Kraków, duke deklaruar se Konferenca Ipeshkvnore Polake po pergatitej per 50 vjetorin e Luftes polake-sovjetike.

Ne vitin 1973 Kardinali Vojtila u takua filozofen Anna-Tereza Tymieniecka, bashkeshorte e Hendrik S. Houthakker, Profesor i Ekonomise ne Universitetin e Harvardit, dhe anetar i Keshilltareve Ekonomike te presidentit Nixon presidenti i asokohe i SH.B.A.Tymieniecka bashkepunuar me Wojtyła ne nje numer te madh projektesh perfshire nje perkthim anglisht te librit te Wojtyłes osoba i czyn" Personi dhe Akti. Personi dhe Akti, nje nga veprat me te shquar Papa Gjon Palit II, qe u shkrua fillimisht ne polonisht. Tymieniecka mundesoi versionin ne gjuhen angleze. Keta te dy me kalimin e viteve u bene shoke te mire. Kur Vojtila vizitoi Angline, Shtetet e Bashkuara ne vere te vitit 1976, Tymieniecka e ftoi si nje mysafir ne shtepine e familjes se saj.



                                     

1.4. Biografia Zgjedhja si Pape

Ne gusht te vitit 1978 pas vdekjes se Papa Pali VI mori pjese ne konklaven ku u zgjodh Gjon Pali I. Ai vdiq ne diten e 33-te papatit te tij duke bere kshu nje konklave te dyte po ate vit.

Konklava e dyte vazhdoi me 14 tetor 1978, dhjete dite pas funeralit. Dy kandidatet e mundshem per Pape ishin:Giuseppe Cardinal Siri, Kardinali konservator i Gjenoves dhe Giovanni Cardinal Benelli, liberal dhe arqipeshkev i Florences.

Mbeshtetesit e Benelli-t ishin te bindur se ai do te zgjidhet, dhe ne rezultatet e para te votimit, Benelli ishte nente vota para.Giovanni Colombo, Arqipeshkvi i Milanos ishte konsideruar si nje kandidat, por kur ai filloi te marre vota, ai njoftoi se, nese zgjidhet,nuk do ta pranoje papatin. Franz Kardinali König, Arqipeshkvi i Vjenes, sugjeroi zgjedhesve e tjere nje tjeter kandidat: polakun Kardinal Karol Józef Vojtila. Vojtila u zgjodh ne diten e trete te konlaves 16 tetor dhe sipas shtypit italian, ai mori 99 vota nga 111 zgjedhesve pjesemarres.

Ai e pranoi zgjedhjen e tij me keto fjale: "Me bindje ne besim ndaj Krishtit, Zotit tim, dhe me besim ne Nenes se Krishtit dhe te Kishes, pavaresisht nga veshtiresite e medha, une pranoj Papa, ne nder te paraardhesit te tij mori emrin Gjon Pali II, dhe tymi i bardhe informoi turmen e mbledhur ne Sheshin e Shen Pjetrit se nje Pape ishin zgjedhur. Ka pasur zera se Papa ri deshironte te jete e njohur si Papa Stanislaus I ne nder te shenjtorit polak, por ishte i bindur nga kardinalet qe nuk ishte nje emer romak. Kur Papa ri u shfaq ne ballkon iu adresua turmes duke thene:

Te dashur vellezer dhe motra, jemi te pikelluar per vdekjen e Papa Gjon Pali I, dhe keshtu kardinalet kane thirrur nje ipeshkv te ri te Romes. Ata e zgjodhen nga nje vend shume i larget por gjithashtu edhe i afert per shkak te bashkimit tone ne besim dhe traditave te krishtera. Kisha frike per te pranuar kete pergjegjesi, por e bej kete ne frymen e bindjes ndaj Zotit dhe besnikeri te plote ndaj Marise, Nenes tone me te Shenjte. Une jam duke folur ne gjuhen tuaj.tone italiane. Ne qofte se kam bere nje gabim, ju lutem "me korrigjoni.

Vojtila u be Papa i 264-ert sipas listes kronologjik te papeve, i pare jo-italian qe prej 455 viteve. Vetem 58 vjeç, ai ishte papa me ri qe nga Papa Piu IX ne 1846, i cili ishte 54.

                                     

1.5. Biografia Udhetimet

Gjate papatit te tij, Papa Gjon Pali II beri udhetime ne 129 vende, duke udhetuar me shume se 1.100.000 kilometra. Ai vazhdimisht ka terhequr turma te medha, disa nder me te madhe mbledhur ndonjehere ne historine e njerezimit, te tilla si Dita Boterore e Rinise ne Manila, ku u mblodhen kater milione njerez, mbledhja me e madhe e nje Pape, sipas Vatikanit. Vizitat me te hershme zyrtare te Gjon Palit II ishin ne Republiken Domenikane dhe Meksike ne janar 1979. Gjon Pali II u be papa i pare per te vizituar Shtepine e Bardhe ne tetor te vitit 1979, ku u prit ngrohtesisht nga presidenti i atehershem Jimmy Carter. Ai ishte papa i pare qe vizitonte disa vende ne nje vit, duke filluar ne vitin 1979 me Meksiken dhe Irlanden. Ai ishte i pari Pape qe udhetoi ne Britani te Madhe, ne vitin 1982, ku u takua Mbreteresha Elizabeth II qe eshte edhe Guvernatori Suprem i Kishes se Anglise. Ndersa ne Angli, ai vizitoi edhe katedralen Canterbury dhe u gjunjezua ne lutje ne vendin ku Thomas à Becket ishte vrare.

Ai udhetoi ne Haiti ne vitin 1983, ku ai foli ne Creole mijera katolikeve te varfer mbledhur per ta pershendetur ne aeroport. Mesazhi i tij ", gjerat duhet te ndryshojne ne Haiti", duke iu referuar pabarazise ndermjet te pasurve dhe te varferve, u prit me duartrokitje te stuhishme. Ne vitin 2000, ai ishte papa i pare qe vizitoi Egjiptin, ku u takua me Papen kopt, Papa Shenouda III dhe me Patriarkun ortodoks grek te Aleksandrise.

Me 15 janar 1995, gjate Dites Boterore te Rinise, ai kremtoi Meshen ku te pranishem ishin pese-shtate milion njerez ne Luneta Park, Manila, Philippines, e cila eshte konsideruar te jete mbledhja me e madhe ne historine e krishtere. Ne shtator 2001, ai udhetoi per ne Kazakistan, ku mbajti nje audience kryesisht te perbere nga muslimanet, dhe ne Armeni, per te marre pjese ne festimin e 1700 vjetorit te krishterimit armen.

Ne qershor 1979, Papa Gjon Pali II udhetoi per ne Poloni, ku turmat e shumta e shoqeronin vazhdimisht. Ky udhetim i pare papnore ne Poloni lartesoi shpirtin e vendit dhe shkaktoi formimin e levizjes Solidariteti ne vitin 1980, e cila me vone solli lirine dhe te drejtat e njeriut ne atdheun e tij te trazuar. Udheheqesit komuniste te Polonise perdoruren viziten e papes per te treguar njerezve se edhe pse papa ishte polak, ai nuk mund te ndryshoje kapacitetin e tyre per te qeverisur, shtypin dhe shperndajne mallrat e shoqerise. Ata gjithashtu shpresonte se nese Papa do tii respektonte rregullat e vendosura nga ata, edhe populli polak do te ndjeke shembullin e tij. Nese vizita e Papes do te frymezonte njerezit per kryengritje, udheheqesit komuniste te Polonise ishin te pergatitur per te shtypur kryengritjen dhe per te fajesuar papen per kete.

Ne udhetimet e mevonshme ne Poloni, i dha mbeshtetje te heshtur organizimit per Solidaritetit. Keto vizita perforcuan kete mesazh dhe kontribuan ne renien e komunizmit ne Lindjen Europiane qe u zhvillua ne mes 1989/1990 me rifutjen e demokracise ne Poloni, dhe e cila me pas u perhap permes Evropes Lindore 1990-1991 dhe ne Europen Jug-Lindore 1990-1992.

                                     

1.6. Biografia Shendeti

Pas me shume se njezet e pese vjet si Pape, dy tentativa vrasjeje, njera prej te cilave e plagosi ate rende, dhe nje numer i shumte frike per kancer, shendeti fizik i Gjon Palit u be me i dobet. Ne vitin 2001 ai u diagnostikua se vuante nga semundja e Parkinsonit. Vezhguesit nderkombetare kishte dyshuar kete per disa kohe, por u pranua publikisht nga Vatikani vetem ne vitin 2003. Pavaresisht veshtiresive te folur, probleme ne degjim, ai vazhdoi te udhetojne ne bote, edhe pse rralle ecte ne publik.

                                     

1.7. Biografia Atentati i vitit 1981

E merkure, 13 maj 1981,ne nje dite audience se pergjithshme mbajtur ne sheshin Shen Pjeter ne Rome dhe para nje turme prej 20.000 besimtraesh, Gjon Pali II pesoi nje attentat. Mehmet Ali Ağca, nje ri turk 23 vjeç, tashme i denuar ne vendin e tij per nje vrasje te kryer dy vjet me pare, qelloi mbi papen me nje pistolete Browning 9 mm kaliber, ne nje distance prej me pak se gjashte metra.

Me tre plumba ne trup, Papa operohet urgjent, por fatmiresisht asnje organ vital nuk ishte prekur. Sulmi zhvillohet ne diten perkujtimore te shfaqjes se pare te Virgjereshes se Fatimes. Gjon Pali II atribuohet mbijeteses se tij fale nderhyrjes se Virgjereshes se Fátima, dhe ai mendon ky sulm eshte e permendur ne mesazhin e Fatimes.

Sipas burimeve, sulmi mund te jete puna e GRU, sherbimet e inteligjences se ushtrise sovietike. Njerez te tjere, per shkak te kombesise se Mehmet Ali Ağca, besojne se grupet radikale islamike mund te jete ne origjinen e atentatit. Burime te tjera lejne te kuptojnese ky ishte nje veprim nga mafia turke ne bashkepunim nga mafia italiane. Se fundi, disa kane pare vete se Mehmet Ali Agça, vuante nga çrregullime mendore.

Pas sulmit, i cili gati i kushtoi jeten e tij dhe i la pasoja, Papa qarkullonte ne mesin e turmes me nje makine te blinduar, quajtur "popemobile". Ne vitin 1983, ai shkoi ne qeline e Mehmet Ali Ağca per ta falur.



                                     

1.8. Biografia Vdekja

Papa Gjon Pali II u shtrua ne spital me probleme te frymemarrjes te shkaktuara nga nje periudhe te gripit me 1 shkurt 2005. Ai u largua nga spitali me 10 shkurt, por me pas u shtrua ne spital perseri me probleme te frymemarrjes dy jave me vone dhe iu nenshtrua traketomise.

Me 31 mars te vitit 2005, pas nje infeksioni te rrugeve urinare, pati nje temperature te larte dhe presion te ulet te gjakut, por nuk u shtrua ne spital. Ne vend te kesaj, ai u monitorua nga nje ekip doktoresh ne rezidencen e tij private. Kjo eshte marre si nje tregues se papa dhe te afermit e tij besonin se ai ishte afer vdekjes; e kjo ishte ne perputhje me deshirene tij per te vdekur ne Vatikan. Me vone, burimet e Vatikanit njoftuan se Gjon Palit II i ishte bere vajosja e semure nga miku i tij dhe sekretar Stanisław Dziwisz. Dhjetera mijera njerez te mbledhur qendruan ne Sheshin e Shen Pjetrit dhe rruget perreth per dy dite. Me te degjuar per kete, Papa ka deklaruar: "Une kam kerkuar per ju, dhe tani ju keni ardhur tek une, dhe une ju falenderoj"

Te shtunen, 2 prill 2005, ne rreth 15:30, Gjon Pali II tha fjalet e tij te fundit ne polonisht, "Pozwólcie mi odejść do domu Ojca" "Me lejoni te shkoj ne shtepine e Atit", dhe ra ne nje koma rreth kater ore me vone. Mesha e vigjiljes se dieles se dyte te Pashkeve u kremtua prane shtratit te tij, kryesuar nga Stanisław Dziwisz dhe dy bashkepunetoret polak. I pranishem prane shtratit ishte nje kardinal nga Ukraina, i cili sherbeu si nje prift me Gjon Palin ne Poloni, se bashku me murgeshat polake te Kongregates se Motrave Sherbetore te Zemres se Shenjte te Jezusit, i cili u zhvillua ne shtepine e papes. Papa Gjon Pali II vdiq ne banesen e tij private ne 21:37, 46 dite para ditelindjes se tij te 85. Ai nuk kishte anetar te familjes ne momentin e vdekjes.

Vdekja e papes beri qe te kete rituale dhe traditat qe datojne qe nga periudha mesjetare. Riti i homazheve u zhvillua nga 4 prill 2005 deri 7 prill 2005 ne Baziliken e Shen Pjetrit. Testamenti i Gjon Pali II,u botua me 7 prill 2005, ku Papa kishte deshiruar te varrosej ne vendlindjen e tij, Poloni, por vendimin perfundimtar e mori Kolegji i Kardinaleve, i cila miratoi varrimin nen Baziliken e Shen Pjetrit, dhe duke plotesuar kerkesen e Papes per tu vendosur "ne toke te zhveshur".

Mesha e Salikimit mbajtur me 8 prill 2005, u tha qe te kete numer te madh te krereve te shteteve qe u ftuan te jene te pranishem ne funeralin. Ajo ishte mbledhja e vetme me e madhe e kryetareve te shteteve ne histori, duke tejkaluar funeralet e Uinston Çerçillit 1965 dhe Josip Broz Titos 1980. Kater mbreter, pese mbretereshat, te pakten 70 presidente dhe kryeministra, si dhe me shume se 14 lideret e feve te tjera kane marre pjese se bashku me besimtaret. Kjo ka te ngjare te kete qene pelegrinazhi me i madh i krishterimit gjithnje me numrat e vleresuara te madhe se kater milion njerez mbledhur ne dhe rreth Vatikanit. Dhe 250.000 dhe 300.000 kan marre pjese ne meshe nga brenda mureve te Vatikanit.

Dekani i Kolegjit te Kardinaleve, Kardinali Joseph Ratzinger, kryesoi meshen dhe Gjon Pali II u varros nen baziliken e Shen Pjetrit te Varri i Papeve.

                                     

2. Arkiva: Papa Gjon Pali II - Kronike

  • 01.02.2005: Papa dergohet i semure me grip dhe probleme ne rruget e frymemarrjes ne kliniken Gemelli ne Rome. Pas disa ditesh ai kthehet perseri ne Vatikan.
  • 13.03.2005: Ati i Shenjte kthehet ne Vatikan. Ai thote vetem "Te dashur vellezer dhe motra, faleminderit per viziten tuaj." Keto jane deri tani fjalet e fundit te publikuara te Papes. Shendeti i tij eshte renduar shume.
  • 25.12.1995: Papa nuk merr pjese per here te pare ne meshen e Krishtlindjeve Urbi et Orbi per shkak te gripit.
  • 01.04.2005: Vatikani verteton se gjendja e Papa Gjon Palit II eshte teper serioze. Per shkak te nje infeksioni te rrugeve urinare, kreu i Kishes Katolike peson nje goditje ne sistemin kardiologjik dhe nje helmim gjaku. Atit te Shejte i behet "Vajisja e Fundit".
  • 30.12.1993: Nenshkrimi i marreveshjes themelore Izrael-Vatikan ne Jeruzalem per fillimin e marredhenieve diplomatike.
  • 29.04.1994: Pas rrezimit ne banjo Papa peson nje thyerje ne kemben e djathte.
  • 15.07.1992: Operacion i rende, Papa i nenshtrohet nje operacioni per heqjen e nje tumori intestinal te zorreve. Pak me vone shfaqen simptomat e semundjes se parkinsonit.
  • 13.02.2005: Ati i Shenjte flet nga shtepia e tij ne sheshin e Shen Pjetrit ne Vatikan disa fjale te shkurtra bekuese. Lutjet tradicionale te se dieles i mban nje ndihmes.
  • 01.03.2005: Kardinali Joseph Ratzinger viziton Papen ne spital. "Ai foli italisht dhe gjermanisht", shpjegon Ratzinger.
  • 24.02.2005: Ati i Shejte dergohet perseri ne spital, atij i behet nje trakeotomi per ta ndihmuar me frymemarrjen. Vatikani shpjegon qe ky te jete nje rast rikthimi.
  • 02.04.2005: Vdes ne Vatikan kreu i Kishes Katolike Papa Gjon Pali II ne oren 21:37.
  • 07.02.2005: Shtypi italian dyshon, qe Papa te kete folur live nje dite me pare. Fjala eshte per nje inçizim kasete.
  • 17.05.1993: Per here te pare qe nga viti 1566 nje katekizem ri i botes.
  • 06.02.2005: Papa del ne dritaren e klinikes dhe ben nje bekim te shkurter. Zeri i tij eshte i ngjirur dhe i dobet.
  • 27.02.2005: Papa duket per disa sekonda pas dritares se mbyllur te klinikes.
  • 01.12.1989: Papa pret per here te pare sekretarin e pergjithshem te Partise Komuniste te Bashkimit Sovjetik zotin Mihaill Gorbaçov.
  • 16.10.1978: Zgjidhet Karol Wojtylas Polonia si kreu i Kishes Katolike. Per here te pare qysh nga viti 1522 zgjidhet nje Pape me origjine jo italiane.
  • 30.03.2005: Papa deshiron perseri ti flase besimtareve. Vatikani shpall zyrtarisht qe Papa 84-vjeçar po ushqehet artificialisht me nje sonde ne stomak.
  • 16.10.2003: Papa shume i semure feston jubileun e 25-vjetorit si kreu i Kishes Katolike.
  • 27.10.1986: Papa fton te gjithe besimtaret te gjitha besimeve te botes per tu lutur se bashku ne Assisi.
  • 15.01.1995: Ne Manila organizohet nen drejtimin e Papes mesha me e madhe e historise ku marrin pjese rreth 4 milion njerez.
  • 10.02.2005: Papa braktis spitalin Gemelli. Me mijera njerez nderojne Papen me entuziazem, kur ai kthehet me "Papamobil" per ne Vatikan.
  • 13.05.1981: Ekstremisti i djathte turk Ali Agca plagos rende Papen ne stomak dhe ne dore gjate nje atentati ne Sheshin e Shen Pjetrit.
  • 25.01.1979: Udhetimi i pare jashte shtetit: Republika Domenikane, Meksika dhe Bahamas.
  • 06.05.2001: Si Papa i pare i historise Papa Gjon Pali II viziton nje xhami islame, xhamine Omajaden ne Damask.
  • 27.03.2005: Ati i Shenjte orvatet ti flase besimtareve te Dielen e Pashkeve. Por nuk mundet. Njerezit ne Sheshin e Shen Pjetrit vajtojne dhe derdhin lot.
  • 21.01.1998: Udhetim triumfues per ne Kube.
  • 04.03.1979: Publikimi i Enciklikes "Redemptor Hominis" se pare nga gjithsej 14.
  • 09.12.1994: Revista amerikane Time kurorezon Papa Gjon Pali II si "Burri i Vitit".
  • 25.04.1993: Per here te pare Papa e viziton Shqiperine bashke me Nenen Tereze.
  • 25.12.1999: Hapja e Portes se Shejte ne Kishen e Pjetrit, fillimi i vitit te madh jubilar 2000.
  • 20.03.2000: Udhetim per ne Izrael, Jordani dhe Palestine. Ne murin e ankesave ne Jeruzalem Papa lutet dhe mban nje meshe fetare ne Betlehem dhe Nazaret.
  • 15.09.1982: Vatikan pret udheheqesin palestinez Jaser Arafat.
  • 13.04.1986: Si Papa i pare viziton Karol Wojtylas nje sinagoge çifute ne Rome.
                                     
  • deri më 28 shtator 1978. Paraardhës i tij ishte papa Pali VI, ndërsa pasardhësi Papa Gjon Pali II Lista e papëve Vatikani Commons: John Paul I  Album
  • prill 2005 dhe deri më 2013. Paraardhës i tij ishte Papa Gjon Pali II ndërsa pasardhësi Françesku II Lista e papëve Vatikani Commons: Benedict XVI  Album
  • Pal Engjëlli Papa Gjon Pali II Paul Hewson Bono Perlat Sula Petrit Koçiaj Petrit Kumi Pirro i Epirit Pjetër Arbënori Plini Plak
  • 26 Mars - Melihate Ajeti, aktore shqiptarë l. 1935 2 Prill - Papa Gjon Pali II papë l. 1920 10 Korrik - Iliaz Fishta, ekonomist l. 1926 Datat e
  • dublues animesh 1974 - Georges Pompidou, politikan francez L. më 1911 2005 - Papa Gjon Pali II kreu i Kishës Katolike L. 1920 Dita botërore e autizmit
  • shumë personaliteteve botërore si Papa Gjon Pali II Presidenti Bill Klinton, Mbreti Hirohito, Mbretëresha Elizabeth II Princesha Diana, Sekretarja e Shtetit
  • është e famshme vetëm në rajonet ku personi merr nderim të veçantë. Papa Gjon Pali II 18 Maj 1920 2 prill 2005 e ndryshoi rrënjësisht praktikën e mëparshme
  • i cili u vra gjatë Luftës Cristero. Magallanes u kanonizua nga Papa Gjon Pali II më 21 maj 2000. Aktori Peter O Toole luajti rolin e Magallanes në filmin
  • vetë Papa Gjon Pali II Qe ndër katër ipeshkvit e parë të periudhës pas - komuniste. Më 20 janar 2004 iu lejua dorëheqja nga Papa Gjon Pali II Ka qenë anëtar