Back

ⓘ Gjuha zyrtare e njohur edhe si gjuhe shteterore, eshte nje gjuhe qe i jepet nje status i veçante ne nje vend, shtet ose juridiksion tjeter. Ne menyre tipike, gj ..




Gjuha zyrtare
                                     

ⓘ Gjuha zyrtare

Gjuha zyrtare e njohur edhe si gjuhe shteterore, eshte nje gjuhe qe i jepet nje status i veçante ne nje vend, shtet ose juridiksion tjeter. Ne menyre tipike, gjuha zyrtare e nje vendi i referohet gjuhes se perdorur ne qeveri. Shprehja "gjuhe zyrtare" nuk i referohet zakonisht gjuhes se perdorur nga nje popull ose vend, por nga qeveria e saj, si "menyre e shprehjes se nje populli qe nuk mund te ndryshohet me asnje ligj".

                                     

1. Permbledhje

Sot 178 vende te botes njohin vetem nje gjuhe zyrtare, 101 prej tyre njohin me shume se nje. P.sh. Qeveria e Italise zyrtarizoi italishten vetem ne vitin 1999, dhe disa kombe siç jane Shtetet e Bashkuara nuk kane deklaruar kurre gjuhe zyrtare ne nivelin kombetar. Kombet e tjera kane deklaruar gjuhe zyrtare jo indigjene. "Filipinet dhe pjeset e Afrikes jetojne me nje paradoks te veçante kulturor. Megjithese gjuhet zyrtare. ”

Shume nga kushtetutat e botes permendin nje ose me shume gjuhe zyrtare ose kombetare. Disa vende perdorin percaktimin e gjuhes zyrtare per te fuqizuar grupet indigjene duke u dhene atyre mundesine e perdorimit te gjuhes se tyre amtare ne punet qeveritare. Ne vendet qe nuk e percaktojne zyrtarisht nje gjuhe zyrtare, zakonisht zhvillohet nje gjuhe de fakto kombetare. Anglishtja eshte gjuha zyrtare me e zakonshme, me status te njohur ne 51 vende. Arabishtja, Frengjishtja dhe Spanjishtja njihen gjithashtu gjeresisht.

Nje gjuhe zyrtare qe eshte gjithashtu nje gjuhe indigjene quhet endoglossic, gjersa nje gjuhe qe nuk eshte indigjene eshte exoglossic. Nje shembull eshte Nigeria qe ka tre gjuhe zyrtare endoglossike. Me kete vendi synon te mbroje gjuhet indigjene autoktone edhe pse ne te njejten kohe e njohin gjuhen angleze si lingua franca.

Ndonjehere nje perkufizim zyrtar i gjuhes mund te motivohet me shume nga identiteti kombetar sesa nga shqetesimet gjuhesore. Kur Jugosllavia u shperbe ne vitin 1991, vendi kishte kater gjuhe zyrtare: serbokroatisht, sllovenisht, shqip dhe maqedonisht. Gjuha serbokroate perdorej si gjuhe lingua franca me nje lloj mirekuptimi te ndersjelle dhe ishte gjithashtu gjuhe e ushtrise.

Kur Kroacia shpalli pavaresine 1991 ajo perkufizoi gjuhen e saj zyrtare kroatishten, dhe Serbia gjithashtu percaktoi gjuhen e saj zyrtare serbishten. Bosnje-Hercegovina percaktoi tre gjuhe zyrtare: gjuhen bosnjane, kroatishten dhe serbishten.

                                     

2. Literatura

  • Writing Systems of the World: Alphabets, Syllabaries, Pictograms 1990, - lists official languages of the countries of the world, among other information.
  • Gjuhet sipas vendeve ne The World Factbook
                                     
  • së mesme, gjuha zyrtare dhe letrare e Perandorisë Sasanide, vetë një vazhdim i persishtes së vjetër, gjuha e Perandorisë Ahemenide. Gjuha perse është
  • Gjuha polake polonishtja polonisht: język polski është gjuha zyrtare e Polonisë. Nga gjuhët sllavike, gjuha polake është në vende të tretë nga gjuhët
  • rajonin romak të quajtur Latium. Kjo gjuhë fitoi rëndësi të madhe si gjuha zyrtare e Perandorisë Romake. Gjithë gjuhët romake e kanë origjinën tek latinishtja
  • Gjuha bengale ব ল ose bengalishtja është gjuhë indo - evropjane që flitet në Azinë Jugore. Është gjuha zyrtare e rajonit të Bengalit Perëndimor në Indi
  • Gjuha suedeze suedishtja është gjuha që flitet nga rreth 10 milionë folës në Suedi dhe Finlandë në rajonet bregdetare dhe në Åland. Gjuha suedeze flitet
  • dhe si gjuhë zyrtare në shumë shtete të botës. Është gjuha që mësohet dhe kuptohet më së shumti në botë, shpesh e njohur me epitetin gjuha e tregtisë
  • Gjuha moldave moldavishtja është gjuha që flitet nga . folës. Është gjuha zyrtare ne Moldavi dhe dallon nga dialektet lindore te rumanishtes vetëm
  • gjuhët zyrtare në Finlandë si edhe një nga gjuhët zyrtare të pakicave në Suedi. Në Suedi, fliten të dyja standardet, finlandisht si dhe Meänkieli gjuha Meä
  • Gjuha afrikane afrikanisht Afrikaans - Gjuhë zyrtare në Afrikën e Jugut, e prejardhur nga holandishtja.