Back

ⓘ Mësimdhënia. Mesimdhenia eshte kategori themelore e didaktikes dhe gjithashtu veprimtari dhe proces i organizuar qe ka per qellim arsimimin dhe edukimin e nxene ..




                                               

Mësimdhënia e anglishtes si gjuhë e huaj

Mesimdhenia e anglishtes si gjuhe e huaj i referohet mesimit te gjuhes angleze studenteve me gjuhe amtare te ndryshme, zakonisht te perdorura per te nenkuptuar se Nxenesi i Gjuhes Angleze mund te kete mesuar tashme me shume se nje gjuhe, para se te mesoje anglishten. TEFL mund te ndodhe ose brenda sistemit shkollor shteteror ose me privatisht, ne nje shkolle gjuhe ose me nje tutor. TEFL mund te zhvillohet gjithashtu ne nje vend anglishtfoles per njerezit qe kane emigruar atje. Mesuesit e TEFL-it mund te jene foles amtare ose jo-amtare te anglishtes. Akronime te tjera jane TESL, TESOL dhe E ...

Mësimdhënia
                                     

ⓘ Mësimdhënia

Mesimdhenia eshte kategori themelore e didaktikes dhe gjithashtu veprimtari dhe proces i organizuar qe ka per qellim arsimimin dhe edukimin e nxenesve. Ajo paraqet nje aspekt te rendesishem shoqeror. Procesi i mesimdhenies eshte shume kompleks pasi perfshin raporte dhe marredhenie te cilat duhet gershetohen dhe harmonizohen njekohesisht dhe vazhdimisht. Veprimtaria e mesimdhenies kryhet kryesisht ne institucionet pedagogjike dhe eshte e orientuar drejt zhvillimit te pergjithshem te nxenesve, edukanteve, studenteve, etj.

Me tutje, mesimdhenia eshte veprimtari e organizuar, sistematike, krijuese e interaktive, institucionale ose joinstitucionale me qellim te zoterimit te permbajtjeve te percaktuara, pervetesimin e njohurive, shkathtesive dhe shprehive, dhe aftesimin e nxenesve per pune te metejshme dhe te vazhdueshme. Qellimi i mesimit eshte zhvillimi dhe krijimi i nje personaliteti te nxenesit kritik, te lire, te pavarur, kreativ, human, te arsimuar, multikulturor dhe shumekonfesional, i cili eshte i hapur per te gjitha ndryshimet progresive aktuale dhe ne te ardhmen, si per dhe ne vetvete ashtu edhe ne shoqerine ne te cilen jeton dhe vepron. Komponentet e ketij sistemi jane:

  • Kushtet objektive hapesirat dhe pajisjet mesimore ndikojne direkt dhe indirekt ne mesimdhenie
  • Permbajtja mesimore perfaqeson bazen mbi te cilen mbeshtetet mesimi
  • Marredheniet ndermjet pjesemarresve te mesimdhenies jane nje faktor me rendesi per sukses.
  • Mesuesi arsimon, d.m.th. aktiviteti i tij eshte i orientuar drejt optimizimit te mesimit
  • Nxenesi
                                     

1. Metodat e mesimdhenies

Mesimdhenia me e mire eshte ajo gjate se ciles permbushen objektivat, aktivizohet nxenesi, nxitet nderveprimi, perdoren pyetje te niveleve me te larta, ku nxenesi eshte ne qender te mesimdhenies, zhvillohen aftesite, te menduarit kritik e krijues, behet reflektimi dhe nxenesi aftesohet per te punuar ne menyre te pavarur. Pra mesimdhenia eshte nje proces i cili planifikohet, drejtohet, organizohet nga mesimdhenesi sipas stileve te nxenit dhe me pjesemarrjen aktive te nxenesve, ku pervetesohen njohuri, perdoren metoda, teknika ndervepruese, zhvillohen aftesite, shkathtesite, formohen shprehite si dhe ndodhe formimi teresor i personalitetit te nxenesve.

                                     

1.1. Metodat e mesimdhenies Me mesuesin ne qender

Me kete qasje vemendja te gjithe nxenesve eshte e drejtuar drejt mesuesit. Mesuesi flet dhe nxenesit degjojne. Gjate aktiviteteve nxenesit punojne ne menyre te pavarur, bashkepunimi ndermjet nxenesve nuk inkurajohet. Gjate kesaj qasjeje, nxenesit heshtin, mesuesi ka kontroll te plote mbi klasen dhe te gjitha aktivitetet ne klase. Ka raste kur kjo perkthehet ne nje klase te disiplinuar. Mesuesi drejton te gjitha aktivitetet.

                                     

1.2. Metodat e mesimdhenies Me nxenesin ne qender

Mesimdhenia bashkekohore nenkupton te nxenit aktiv, te menduarit ne menyre kritike, krijuese dhe te nxenit me nxenesin ne qender. Ne kete rast, mesuesi dhe studenti ndajne rolin kryesor. Nxenesit dhe mesuesit komunikojne ne te njejten menyre, promovohet puna ne grup dhe nxenesit mesojne te bashkepunojne dhe komunikojne me njeri-tjetrin.

                                     

1.3. Metodat e mesimdhenies Pergjigja totale fizike

Pergjigja totale fizike Total Physical Response - TPR eshte nje metode mesimi gjuhesore e zhvilluar nga James Asher, nje profesor i psikologjise ne Universitetin Shteteror te San José. Ajo bazohet ne koordinimin e gjuhes dhe levizjes fizike. Ne TPR, instruktoret i japin komandat studenteve ne gjuhen e synuar me levizjet e trupit, dhe nxenesit i pergjigjen me veprime.

Metoda eshte nje shembull i qasjes se kuptimit te mesimit te gjuhes. Degjimi dhe reagimi me veprime sherben per dy qellime: Eshte nje mjet per te kuptuar shpejt kuptimin ne gjuhen qe mesohet dhe nje mjet per te mesuar pasivisht strukturen e vete gjuhes. Gramatika nuk mesohet ne menyre te qarte, por mund te mesohet me ane te praktikes. TPR eshte nje menyre e vlefshme per te mesuar fjalorin, veçanerisht shprehjet idiomatike, p.sh., foljet frazale.

Asher zhvilloi TPR si rezultat i pervojave te tij duke i vezhguar femijet e vegjel te mesonin gjuhen e tyre te pare. Ai vuri re se bashkeveprimet midis prinderve dhe femijeve shpesh merrnin formen e fjales nga prinderit, te pasuar nga nje pergjigje fizike nga femija. Asheri beri tre hipoteza bazuar ne vezhgimet e tij: se pari,se gjuha mesohet kryesisht duke degjuar; se dyti, se mesimi i gjuhes duhet te angazhoje hemisferen e duhur te trurit; dhe se treti, se gjuha te mesuarit nuk duhet te perfshije stres.

Pergjigjja totale fizike perdoret shpesh se bashku me metodat dhe teknikat e tjera. Eshte me e perhapur me fillestaret dhe me nxenesit e rinj, edhe pse mund te perdoret me nxenesit te gjitha niveleve dhe te gjitha grupmoshat.



                                     

1.4. Metodat e mesimdhenies Njohuri te pergjithshme

James Asher zhvilloi kete metode si rezultat i vezhgimit te zhvillimit te gjuhes se femijeve te vegjel. Asheri pa se shumica e nderveprimeve qe perjetojne femijet e vegjel me prinderit ose te rriturit e tjere kombinojne aspektet verbale dhe fizike. Femija pergjigjet fizikisht ndaj fjales se prindit, dhe prindi perforcon pergjigjet e femijes nepermjet fjalimit te metejshem. Asheri gjithashtu verejti se femijet e vegjel zakonisht kalojne kohe te gjate duke degjuar gjuhen perpara se te perpiqen te flasin dhe se ata mund te kuptojne dhe reagojne ndaj fjaleve qe jane shume me komplekse sesa ato qe mund te prodhojne vete.

Nga pervojat e tij, Asher pershkroi tre hipoteza kryesore rreth mesimit te gjuheve te dyta. E para eshte se truri eshte i predispozuar natyrshem per te mesuar gjuhen permes degjimit. Ne menyre te veçante, Asher thote se nxenesit me se miri e pervetesojne gjuhen kur ata pergjigjen me levizje fizike ne futjen e gjuhes. Asher hipotizon qe e folura zhvillohet natyrshem dhe spontanisht pasi nxenesit e pervetesojne gjuhen e synuar permes praktikes dhe se nuk duhet te detyrohen te flasin.

Hipoteza e dyte e Asherit eshte se mesimi efektiv i gjuhes duhet te angazhoje hemisferen e duhur te trurit. Levizja fizike kontrollohet kryesisht nga hemisferen e djathte dhe Asheri e sheh lidhjen e levizjes me kuptimin e gjuhes si çelesin e mesimit se gjuhes. Ai thote se mesimi me ane te hemisferes se majte duhet te shmanget.

Hipoteza e trete e Asherit eshte se mesimi i gjuhes nuk duhet te perfshije stres, pasi stresi dhe emocionet negative pengojne procesin natyror te mesimit te gjuhes. Ai e konsideron natyren stresuese te shumices se metodave te mesimdhenies gjuhesore si nje nga dobesite e tyre kryesore. Asheri rekomandon qe mesuesit te perqendrohen ne kuptimin dhe levizjen fizike per te shmangur stresin.

                                     

1.5. Metodat e mesimdhenies Kur duhet te perdoret?

Kjo metode mund te perdoret per te mesuar dhe praktikuar shume gjera si:

  • Tregim historish/perrallash
  • Gjuhen e perdorur ne klase Hapni librat.
  • Urdhrat Ngrihuni, mbyllni syte
  • Fjalor i lidhur me veprimet
  • Kohet e foljes: e kaluara / e tashmja / e ardhmja

Mund te pershtatet per te gjitha llojet e situatave mesimore, vetem duhet te perdoret imagjinata.

                                     

1.6. Metodat e mesimdhenies Pse duhet te perdoret ne klase?

  • Ndihmon nxenesit te kujtojne frazat ose fjalet.
  • Mund te perdoret ne klasa te medha apo te vogla.
  • Eshte nje metode e mire per nxenesit kinestetike, te cilet duhet te jene aktive ne klase.
  • Nuk kerkon shume pergatitje apo materiale. Per aq kohe sa mesuesi eshte i qarte se çfare do te praktikoje nje prove paraprakisht mund te ndihmoje, nuk do t’i duhet shume kohe per tu pergatitur.
  • Eshte shume zbavitese, nxenesit argetohen dhe mund te jete nje nxites i vertete ne klase. Ngre ritmin dhe humorin.
  • Eshte shume efektive me adoleshentet dhe te rinjte.
                                     

1.7. Metodat e mesimdhenies Parimet e metodes TPR:

  • Vezhgimi dhe kryerja e veprimeve jane te dobishme.
  • Rutinat fikse nuk jane te dobishme.
  • Nxenesit do te flasin kur te ndihen gati dhe jo me detyrim.
  • Menyra urdherore perdoret per te drejtuar nxenesit
  • Risia eshte argetuese, keshtu qe mesuesi duhet te jete sa me kreativ dhe inkurajues.
  • Levizja e trupit ndihmon ruajtjen e gjuhes.
  • Gjuha e folur preferohet te jete te njejtes forme me ate te shkruaren.
  • Te zhvillohet fillimisht kuptimi i gjuhes se re para te folurit. Nxenesit mund te qendrojne ne heshtje.
                                     

1.8. Metodat e mesimdhenies Roli i mesuesit

Mesuesi luan nje rol aktiv dhe te drejtperdrejte ne Reagimin e Plote Fizik. "Mesuesi eshte drejtor i nje shfaqje ne te cilen studentet jane aktore". Eshte mesuesi qe vendos se çfare te mesoje, qe modelon dhe paraqet materialet e reja dhe qe perzgjedh materiale mbeshtetese per perdorim ne klase. Mesimdhenesi inkurajohet te jete i pergatitur dhe i mire-organizuar ne menyre qe mesimi te vijoje pa probleme. Asher rekomandon plane te hollesishme te mesimit: "Eshte efektive te shkruani shprehjet e sakta qe do te perdorni dhe veçanerisht komandat e reja sepse veprimi eshte i shpejte dhe zakonisht nuk ka kohe per te krijuar komanda ne menyre spontane." Nderveprimi ne klase eshte me ne qender mesuesin dhe jo nxenesin. Edhe kur nxenesit bashkeveprojne me nxenes te tjere, zakonisht eshte mesuesi qe lejon dhe komandon nderveprimin:

Mesuesi: Maria, merrni kutine e orizit dhe ia dorezoni Miguelit dhe i kerkoni Miguelit te lexoje çmimin.

Megjithate, Asher thekson, se roli i mesuesit nuk eshte aq shume per te mesuar, sa per te ofruar mundesi per mesim. Mesuesi ka pergjegjesine te ofroje llojin me te mire te ekspozimit ndaj gjuhes ne menyre qe nxenesi te mund te pervetesoje rregullat themelore te gjuhes se synuar. Keshtu mesuesi kontrollon inputin e gjuhes qe nxenesit marrin, duke siguruar lenden e pare per "harten njohese" qe nxenesit do te ndertojne ne mendjet e tyre. Mesuesi duhet gjithashtu te lejoje aftesite te folurit, per ta zhvilluar ate sipas ritmit te nxenesve.

Ne dhenien e komenteve per nxenesit, mesimdhenesi duhet te ndjeke shembullin e prinderve. Ne fillim, prinderit korrigjojne shume pak, por kur femija rritet, prinderit thuhet se tolerojne me pak gabime ne shqiptim. Ne menyre te ngjashme, mesuesit duhet te permbahen nga shume korrigjime ne fazat e hershme dhe nuk duhet te nderpresin te korrigjojne gabimet, pasi kjo do te pengoje nxenesit. Megjithate, me kalimin e kohes, pritet me shume nderhyrje nga mesuesit, pasi e folura e nxenesve behet me e sakte dhe e rrjedhshme.

Asheri i paralajmeron mesuesit rreth problemeve qe ai mendon se mund te pengojne zbatimin e suksesshem te parimeve te TPR. Se pari, ai paralajmeron kunder "iluzionit te thjeshtesise", ku mesimdhenesi nenvlereson veshtiresite e perfshira ne mesimin e nje gjuhe te huaj. Kjo rezulton ne ecjen me nje hap teper te shpejte dhe deshtimin per te siguruar nje kalim gradual nga nje faze mesimore ne tjetren. Mesuesi duhet gjithashtu te shmange te pasurin e nje tolerance shume te vogel per gabimet ne te folur.

Si fillim, duhet pasur nje tolerance te madhe per gabimet te folurit te nxenesve, por nderkohe qe mesimi perparon, toleranca ngushtohet. Mos harroni se ndersa nxenesit perparojne ne te nxene,me shume njesi te vemendjes jane te lira per te perpunuar reagimet dhe verejtjet nga mesuesi. Ne fillim, pothuajse asnje njesi vemendjeje nuk eshte ne dispozicion per te degjuar perpjekjet e mesuesit per te korrigjuar gabimet ne shqiptim. Gjithe vemendja eshte e drejtuar per te shqiptuar shprehjet. Prandaj nxenesi nuk mund te marre pjese ne menyre efikase ne korrigjimet e mesuesit.



                                     

1.9. Metodat e mesimdhenies Roli i nxenesve

Nxenesit ne Reagimin e plote Fizik kane rolin kryesore te degjuesit dhe interpretuesit. Ata degjojne me vemendje dhe i pergjigjen fizikisht komandave te dhena nga mesuesi. Nxenesve u kerkohet tu pergjigjen individualisht dhe kolektivisht. Nxenesit kane pak ndikim mbi permbajtjen te mesuarit, meqe permbajtja percaktohet nga mesuesi, i cili duhet te ndjeke formatin e domosdoshem per mesimet. Nxenesit gjithashtu pritet te njohin dhe ti pergjigjen kombinimeve te reja te artikujve te mesiperm:

Theniet e reja jane kombinimet e perberesve qe keni perdorur drejtpersedrejti ne mesim. Per shembull, ju i udhezuat nxenesit me komandat Shkoni drejt tryezes! dhe Uluni ne karrige!. Keto jane te njohura per nxenesit pasi ata jane praktikuar te reagojne ndaj ketyre komandave. A do te kuptoje nje nxenes nese i jepni nje komande te re me nje shprehje te panjohur qe keni krijuar duke ri-kombinuar elementet e njohura p.sh. "Uluni ne tryeze!".

Nxenesve u kerkohet gjithashtu te prodhojne kombinime te reja. Nxenesit monitorojne dhe vleresojne progresin e tyre. Ata inkurajohen te flasin kur ndihen te gatshem te flasin - domethene, pasi nje pjese e mjaftueshme e gjuhes eshte pervetesuar.



                                     

1.10. Metodat e mesimdhenies Aktivitete qe Mesuesi i Gjuhes duhet te dije kur perdor metoden Reagim i Plote Fizik.

Tregimi i nje historie TPR Storytelling Session

Duhet te tregohet nje histori per te gjithe klasen. Mund te jete per çdo gje: perralle, aventure, madje edhe histori e frikshme dhe komedi. Duhet te tregohet me shume gjeste dhe veprime, te cilat duhen perseritur shpesh. Kjo eshte menyra TPR!

Nje histori TPR ndan te gjitha elementet e nje perralle te madhe: nje personazh i rendesishem, nje komplot magjepses dhe nje fund qe shperblen degjuesit. Por perveç ketyre, nje mesues i gjuheve te huaja qe perdor TPR duhet te kujtoje se historia eshte perdorur per tu mesuar kuptimin. Pra, nje histori e TPR duhet te permbaje nje perzierje te mire te gjuhes amtare te nxenesve dhe gjuhes se synuar. Sidomos per fillestaret, mund te perdoret nje doze e konsiderueshme e gjuhes amtare te nxenesve, me nje sasi me te vogel te gjuhes se synuar.

Simon thote Simon Says

Nje loje e orientuar drejt fjalorit si Simon Says eshte analoge me procesin qe ndodh kur femijet perfitojne gjuhen e tyre te pare. Te rriturit shpesh japin udhezime per femijet, si "hidh topin" "hajde ketu" ose "haje

ushqimin". Nepermjet perseritjes dhe gjesteve, femijet jane ne gjendje te kuptojne se çfare kerkohet nga mami.

Ne kete aktivitet, organizohet klasa ne dy grupe. Çdo grup dergon nje perfaqesues per çdo raund. Ata duhet te qendrojne ne pjesen e pasme te klases, prane murit, me syte e tyre te fiksuar mbi mesuesin.

Kur luan "Simon Says" duhet te perdoren komanda dhe veprime krijuese te cilat do te "aktrohen" nga nxenesit. Pra, ne nje klase ku mesohet frengjisht mund te thuhet, "Sautez trois fois!" Kerce tri here ose "Pleurez!" Qaj. Nxenesi qe jep pergjigjen e sakte ka te drejte te beje nje hap perpara drejt "Vijes se Finish". Arritja e vijes se finishit sa me pare nga nxenesit e secilit grup, u jep 1 nje pike per ekipin. Ekipi i cili merr 5 pike me shpejt fiton ndeshjen.

Gara e mrekullueshme The Amazing Race

"The Amazing Race" eshte nje shfaqje televizive.

Por me kete aktivitet, nuk do dergohen nxenesit ne nje udhetim emocionues neper bote. Nxenesit duhet te dergohen per te permbushur ndonje detyre ose komande, ose per te treguar qe te kuptojne duke kryer komandat e pershkruara.

Klasa mund te ndahet ne kater ose pese skuadra. Do te ishte ideale nese ekipet do te perbeheshin nga tre deri ne kater lojtare. Detyrat qe mund te zgjidhen per tu dhene nxenesve nuk kane limit.Komandat ose detyrat duhet te jepen verbalisht.

Per shembull, nje detyre mund te jete nje skenar "bring me" dhe mund tiu kerkohet ekipeve ne klasen tuaj te gjuhes angleze qe tju sjellin nje objekt yellow te verdhe. Ose mund te kerkoni qe klasa te yell bertase ngjyren e tyre te preferuar.Ky aktivitet mund te zhvillohet dhe ne oborrin e shkolles. Me "The Amazing Race" si nje nga aktivitetet, nxenesit do te garojne per pervetesimin e gjuhes.

Te kenduarit me te gjithe klasen

Kenget jane nje aktivitet ideal per metoden TPR. Ato jane mjetet e persosura te kujteses qe mund te ngulitin ne menyre efektive gjuhen dhe levizjet ne kujtesen afatgjate.Te kenduarit se bashku si nje klase eshte nje mjet i duhur per forcimin e kujteses.

Se pari, duhet te percaktohen fjalet e rendesishme ne kenge. Pra, fjalet qe duhet te mbahen mend nga nxenesit.

Se dyti, duhet te zgjidhen gjestet e duhura shoqeruese per fjalet e perzgjedhura. Veprimi duhet te jete i dukshem per fjalet si "jump" hidhu, "look" shiko, "laugh" qesh, etj.

Nuk eshte e nevojshme te mesohen kenget permendesh dhe mire do te ishte qe tekstet e kengeve te shperndahen. Qellimi ketu nuk eshte qe nxenesit te mesojne permendesh tekstet, eshte qe ata te kuptojne ate per te cilen po kendojne: pra, qellimi eshte te kuptuarit.

                                     
  • Mësimdhënia me nxënësin në qendër, e njohur ndryshe edhe si edukimi me nxënësin në qendër, përfshin metodat e mësimdhënies që zhvendosin fokusin e mësimit
  • Table of Contents: 1.1. Cfarë është Mësimdhënia me bazë kompetence? Cilat janë kompetencat kyçe të të nxënit? 1.2. Kompetenca e komunikimit dhe e të
  • Mësimdhënia e anglishtes si gjuhë e huaj TEFL i referohet mësimit të gjuhës angleze studentëve me gjuhë amtare të ndryshme, zakonisht të përdorura për
  • Mësimdhënia e sotme dhe mësuesi : konferenca shkencore ndërkombëtare : përmbledhje materialesh : Berat, 16 qershor 2013 libër me autorë nga Albanian University
  • Megjithëse data e saktë e themelimit mbetet e paqartë, ka dëshmi që mësimdhënia në Oksford ka i ka fillesat në shekullin e XI. Universiteti pati një
  • në universitetet, dhe mund të gjenden edhe në vende të tjera ku organizohet mësimdhënia arsimimi dhe trajnimi si p.sh. në korporata, institucione fetare dhe
  • biznesit, pra shkolla profesionale. Në shkollat homeschooling dhe online, mësimdhënia dhe të nxënit zhvillohet jashtë një ndërtesë tradicionale shkollore.
  • sakrificat tashmë kanë pushuar. Puna e drejtuesit të krishterë është mësimdhënia përkujdesja morale dhe qeverisja, gjëra që nuk ishin pjesë e punës së
  • kolektive e punës. Format tjera alternative të mësimdhënies janë edhe mësimdhënia me në qendër nxënësin studentin mësimi pjesëmarrës, mësimi praktik