Back

ⓘ Karmen Amaja { Anglisht: Carmen Amaya } ishte kengetare dhe valltare Flamengo, me origjine rome, e lindur ne lagjen e varfer Somorrostro te Barcelones ne Spanje ..




Karmen Amaja
                                     

ⓘ Karmen Amaja

Karmen Amaja { Anglisht: Carmen Amaya } ishte kengetare dhe valltare Flamengo, me origjine rome, e lindur ne lagjen e varfer Somorrostro te Barcelones ne Spanjen e diteve te sotme.

Ajo u quajt" valltarja me e mire cigane e Spanjes per gjeneraten e saj”, dhe" personaliteti me i jashtezakonshem ne gjithe kercimin flamengo”.

                                     

1. Femijeria

Karmen Amaja u lind me 2 nentor 1918 ne lagjen e varfer Somorrostro te Barcelones. Ishte e bija e Jose Amaya dhe Micaela Amaya Moreno. Ajo vinte nga nje familje e varfer qe jetonte ne nje vagon. Ajo u lind nen ate vagon qe paraqiste shtepine e tyre gjate nje shtergante ne dimrin e hershem. Amaja ishte e dyta nga gjashte femijet e mbijetuar te prinderve te saj. Ajo pati tri motra dhe dy vellezer. Ajo mesoi flamengo ne nje moshe te re nga nena e saj, tezja dhe shume valltare te famshem te asaj kohe.

                                     

2. Karriera

Vallezimin e pare, Amaja e beri ne nje shpelle afer Granda, Spanje. Ajo vallezoi qe nga mosha pese vjeçare. E shoqeruar me kitare nga babai i saj, ajo vallezonte ne tavernat ujore ujevara ne Barcelone. Nje person ri qe e pa tek vallezonte ishte Sabikasi Augustin Castellon Campos, i cili me vone tha" Une e pashe vallezimin e saj dhe mu duk diçka mbinatyrore. Asnjehere nuk kam pare dike te kercente ashtu. Nuk e di se si e bente ajo kete, thjesht nuk e di!”. Sabikasi u nga nje kitarist i madh i flamengos dhe e shoqeroi ate per disa vite. Ata regjistruan Queen of the Gypsies 1959 dhe Flamenco!.

Ne vitin 1929, ajo beri paraqitjen e saj ne Paris me valltarin e njohur spanjoll Raquel Mellerin, nen brohoritje te ngrohta dhe admirime te shumta per aftesite e saj te vallezimit. Me pas ajo performoi ne Folies Bergère. Ajo refuzoi nje oferte per te performuar ne Buenos Aires derisa u thirr te paraqitej ne Madrid. Pas performances se mire qe beri, ajo pranoi oferten e Buenos Airesit, pavaresisht nga kundershtimi qe i erdhi nga xhaxhai i saj, Sebastian, njeri nga 16 anetaret e shoqerise se saj. Audienca e Argjentines ishte mjaft mbreselenese sa qe ata e emeruan teatrin per ndere te saj. Me pas ajo udhetoi neper vende te ndryshme te Amerikes Jugore dhe ne Meksike ajo nenshkroi kontrate me S. Hurok, i cili e degoi ate ne Nju Jork. Ajo u zhvendos ne SHBA ne vitin 1936, kur shkoi te aktronte ne disa filma qe mblodhen duartrokitje kritike dhe thyen kutine e rekordeve, duke perfshire Romeo dhe Zhuljeten, Los Tarantosin dhe nje film te shkurter Danzas Gitanas spanjoll per valltare cigane.

Amaja u ftua nga presidenti Franklin Rusvelti qe te kercente ne Shtepine e Bardhe ne vitin 1944, dhe po ashtu nga Herri Trumani ne vitin 1953.

Amaja u varros ne Varrezat e Ciriedos ne Santander.

                                     

3. Bibliografia

  • Hidalgo Gómez, Francisco 2010. Carmen Amaya. La biografía. Barcelona: Ediciones Carena.
  • Pujol Baulenas, Jordi y Carlos García de Olalla 2003. Carmen Amaya. El mar me enseñó a bailar. Barcelona: Almendra Music.
  • Sevilla, Paco 1999. Queen of the gypsies. The Life and legend of Carmen Amaya. San Diego, EE.UU: Sevilla Press.
  • Montañés, Salvador 1963. Carmen Amaya. La bailaora genial. Barcelona: Ediciones G.P.
  • Madridejos Mora, Montserrat 2012. El flamenco en la Barcelona de la Exposición Internacional 1929-1930. Barcelona: Edicions Bellaterra.
  • Bois, Mario 1994. Carmen Amaya o la danza del fuego. Madrid: Espasa Calpe.
  • Dublin, Anne 2009. Dynamic Women Dancers. Second Story Press. ISBN 978-1-897187-56-2.
  • Madridejos Mora, Montserrat y David Pérez Merinero 2013, Carmen Amaya. Barcelona: Edicions Bellaterra.
                                     

4. Lidhjet e jashtme

  • Carmen Amaya biography and related products
  • Carmen Amaya at Papelesflamencos.com
  • Carmen Amaya description on her grandnieces website
  • Centennial special: Carmen Amaya
  • "Queen of the Gypsies", a portrait of Carmen Amaya, video clips from the documentary
  • Short biography of Carmen Amaya at Historiasdeflamenco.com