ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 39




                                               

Analiza funksionale

Analiza funksionale - eshte pjese e matematikes, ne te cilen studiohen hapesirat me pafund shume dimensione dhe ne kete kuptim ajo paraqet nje pergjithesim te algjebres lineare. Per shembull "hapesira e funksioneve te vazhdueshme", "Hapesira e fu ...

                                               

Analiza harmonike

Analiza harmonike eshte dega e matematikes qe studion paraqitjen e funksioneve apo sinjaleve si mbi vendosje e funksioneve baze. Ajo heton dhe pergjitheson nocionet e serive te Furierit dhe transformimit te Furierit. Funksionet baze quhen "harmon ...

                                               

Analiza komplekse

Analiza Komplekse, tradicionalisht e njohur si Teoria e funksioneve te variablave komplekse, eshte nje dege e matematikes qe studion funksionet e numrave komplekse. Eshte shume e vlefshme ne shume dege te matematikes, perfshire teorine e numrave ...

                                               

Analiza matematikore

Analiza matematike e ka bazen tek formulimi rigoroz i llogaritjes infinitezimale. Analiza eshte dega e matematikes qe merret shprehimisht me nocione te tilla si limiti, qofte limiti i nje vargu numerik apo i nje funksioni. Ajo perfshin gjithashtu ...

                                               

Antiderivatet

Njeri nder lemenjt me te rendesishem te analizes matematike, i cili gjen zbatime te ndryshme ne zgjidhjen e problemeve qe para nesh shtrojne shkenca dhe teknika, pa dyshim eshte njehsimi integral. Integrali i pacaktuar eshte nje veprim i anasjell ...

                                               

Aritmetika

Aritmetika eshte dega me e vjeter dhe me e thjeshte e matematikes dhe perdoret gjeresisht ne jeten e perditshme per qellime nga me te thjeshtat, numerimin, gjer ne me te perparuarat, si njehsimet ne studimet kerkuese dhe ne tregti. Emertimi lidhe ...

                                               

Bashkësitë

Bashkesia eshte koncepti themelor i matematikes bashkohore. Bashkesia perbehet nga objektet te cilat kane se paku nje veti te perbashket. Objektet e bashkesise i quajme elemente te bashkesise. Emertimi dhe shenimi i bashkesive zakonisht behet me ...

                                               

Cilindri

Siperfaqe cilindrike quhet bashkesia te gjitha pikave ne hapesire te cilat jane njelloj te larguara nga nje drejteze e fiksuar e cila quhet bosht i siperfaqes cilindrike. Largesia e çdo pike nga boshti quhet rreze e siperfaqes cilindrike. Cilinde ...

                                               

Dekompozimi i Helmholcit

Ne matematike, ne degen e analizes vektoriale, Teorema e Helmholcit, e njohur gjithashtu si teorema themelore e analizes vektoriale, pohon se nje fushe vektoriale e lemuar mjaftueshem, qe zvogelohet eksponencialisht mund te ndahet ne komponente t ...

                                               

Derivati

Derivati i nje funksioni me ndryshore reale mat ndjeshmerine e nje sasie per te ndryshuar, qe percaktohet nga nje tjeter sasi. Derivatet jane nje mjet themelor ne analizen matematike. Per shembull, derivati i nje pozicioni te nje objekti qe leviz ...

                                               

Diagramat e Fajmanit

Ne fiziken teorike, Diagramat e Feynmanit jane disa skema matematikore qe shpjegojne sjelljen e grimcave nen atomike. Keto diagrame jane supozuar nga Richard Feynman ne vitin 1948. Keto skema jane shume te nevojshme per mekaniken kuantike dhe jan ...

                                               

Drejtëza

Drejteza ne hapesire paraqet pikat e perbashkta te dy planeve joparalele, rrespektivisht premja e dy planeve jo paralele paraqete drejtezen. Drejteza eshte vije e drejte e pakufizuar ne asnjeren ane. Drejteza eshte bashkesia e pikes A dhe pikes B ...

                                               

Drejtëza e Eulerit

Drejteza e Eulerit eshte drejteza e cila kalon neper: оrtoqendren H, qendren e rendimit T dhe qendren e rrethit te jashteshkruar O te nje trekendeshi brinjendryshem. Vertetimin se keto tre pika i takojne drejtezes se njejte e dha Leonard Euleri p ...

                                               

Ekuacione Diferenciale Separabile

Zgjidhja e ekuacionit diferencial ne rastin e pergjithshem do te thote te gjenden te gjitha zgjidhjet e tij. Por kjo arrihet vete ne raste te veçanta. Per ekuacionin diferencial themi se eshte integruar me ane te kuadrateve ne qofte se zgjidhja e ...

                                               

Ekuacionet e shkallës së përgjithshme

Ekuacionet e shkalles se pergjithshme jane ekuacione te formuluara permes variablave te cilat nese zevendesohen me konstanta te caktuara atehere behen ekuacione te nje shkalle te caktuar, varesisht nga konstantat me te cilat zevendesohen variabla ...

                                               

Ekuacioni Diferencial I Lagranzhit

Ekuacioni diferencial i formes y=xf + g ku f ≠ y’,f dhe g funksione te dhena te diferencueshme ne nje interval, quhet ekuacion diferencial i Lagranzhit.Kete ekuacion e zgjidhim me metoden e diferencimit.Po zevendesojme ne y’=p dhe do te marrim: y ...

                                               

Ekuacioni i shkallës së katërt

Funksioni i trajtes f x = a x 4 + b x 3 + c x 2 + d x + e {\displaystyle fx=ax^{4}+bx^{3}+cx^{2}+dx+e\,} Ku a eshte e ndryshme nga 0 me fjale tjera polinomi i shkalles se katert nese barazohet me 0 atehere fitohet ekuacioni i shkalles se katert a ...

                                               

Elipsoidi

Elipsoidi eshte siperfaqe e grades se dyte qe percaktohet me ekuacioni ne formen kanonike: x 2 a 2 + y 2 b 2 + z 2 c 2 = 1 {\displaystyle =1} Perndryshe bashkesia e ketyre pikave merret si trup gjeometrik qe i ngjane sferes se shtypur ne pole. Ky ...

                                               

Familja Bernoulli

Familja Bernoulli ka jetuar ne Basel te Zvicres. Themelues i familjes ka qene, Leon Bernoulli, emigrant nga Antwerpeni i Flandrise ne shekullin e XVI. Familja Bernoulli ka dhene nje numer te madh artistesh dhe shkencetaresh sidomos disa matematik ...

                                               

Fizika matematike

Fizika matematike eshte disiplin shkencore e krijuar si pike prerje e matematikes dhe fizikes. Nje percaktim tipik i kesaj dege jepet tek Gazeta e Fizikes Matematike: "aplikimi i matematikes tek problemet ne fizike si dhe ne zhvillimin e metodave ...

                                               

Funksionet me shumë variabla

Rrethine me rreze δ ose δ -rrethine te pikes M₀x₀,y₀ ne rrafshin xOy e quajme bashkesine te gjitha pikave M x, y {\displaystyle Mx,y} qe gjenden brenda rrethit me rreze δ me qender ne piken M₀. Piken M₀ e quajme pike grumbullimi te zones D ne qof ...

                                               

Funksioni Delta

Ne matematike, delta e Kroneckerit ose funksioni diskret delta, e quajtur sipas Leopold Kronecker, eshte nje funksion i dy variablave, te cilat zakonisht jane numra te plote, i cili eshte 1 kur ato jane te barabarta, dhe 0 ne te kundert. Per shem ...

                                               

Funksioni eksponencial

Ne matematike, nje funksion eksponencial eshte nje funksion i formes: f x = a b x {\displaystyle fx=ab^{x}} f x = a b x {\displaystyle fx=ab^{x}} ku b eshte nje numer real pozitiv jo i barabarte me 1, dhe argumenti apo ndyshorja x paraqitet si ek ...

                                               

Funksioni Gama

Funksioni gama eshte nje funksion ne matematike i cili shenohet me shkronjen greke Γ i cili eshte zgjerim i nje funksioni tjeter te ashtuquajtur faktoriel per numrat real dhe kompleks. Per numrin kompleks z me pjese reale pozitive, funksioni gama ...

                                               

Funksioni holomorfik

Ne matematike, funksionet holomorfike jane objektet kryesore te studimit ne analizen komplekse. Nje funksion holomorfik eshte nje funksion me vlere komplekse i nje ose me shume variablave komplekse qe jane te diferencueshme ne menyren komplekse n ...

                                               

Fusha vektoriale

Fusha vektoriale eshte koncept nga Analiza vektoriale qe lidh nje vektor me nje nenbashkesi te hapesires euklidiane. Fushat vektoriale kan zbatim ne fizike, per shembull, shpejtesia dhe drejtimi i nje lengu qe leviz, apo moduli dhe drejtimi i for ...

                                               

Grupi

Organizimi, nje entitet qe ka nje qellim kolektiv dhe eshte i lidhur me nje mjedis te jashtem Grupi etnik, nje entitet me anetare qe ndajne fenotip te ngjashem, gjuhen, prejardhjen dhe pervojat sociokulturore Grupi social, nje entitet i dy ose me ...

                                               

Gjeometria

Gjeometria eshte dege e matematikes qe i studion figurat e rrafshit dhe hapesires dhe relacionet ne mes tyre. Fjala gjeometri vjen nga greqishtja dhe ka kuptimin "matje e tokes" kete fjale e krijoi Herodoti.

                                               

Gjeometria analitike

Gjeometri:I eshte i ndare ne dy pjese: Pjesa i perket Gjeometrise Analitike,kurse Pjesa II i perket Gjeometrise se levizjeve Merret me njohurite themelore te Gjeometrise, referohemi gjeometrise, qe ne kemi ne mendje eshte studimi i pikes,vijave, ...

                                               

Gjykimet matematikore

Fjala qe ka kuptim qe te jete e sakte ose e pa sakte do ti shenojme me shkronjat "p, q,r, etj." Fjala deklarative qe ka kuptim quhet Gjykim. Gjykimet i shenojme me simbolet p, q, r. vp-lexohet-vjera e gjykimit "p" qe mund te jete e sakte ose e pa ...

                                               

Hapësira

Hapesira eshte nje prej kategorive themelore te shkences, ne veçanti te degeve te tilla, si filozofia, matematika dhe fizika. Ne vezhgimet e nivelit te perditshem te hapesires lendore kuptohet si nje "mbajtes", per te gjithe trupat apo sendet len ...

                                               

Hapësira vektoriale

Nje hapesire ​​vektoriale eshte nje strukture matematikore e formuar nga nje koleksion vektoresh: objekte qe mund te mblidhen se bashku dhe shumezohen me numra, te quajtur skalare ne kete kontekst. Skalaret shpesh merren te jene numra reale, por ...

                                               

Herbert Wilf

Herbert Saul Wilf eshte matematikan i specializuar ne kombinatorike dhe ne teorine e grafeve. Ka publikuar shume punime shkencore dhe shume libra. Se bashku me Neil Calkin ne vitin 1994 ka themeluar Revisten elektronike per kombinatorike kryereda ...

                                               

Hiperkubi

Hiperkubi eshte nje forme gjeometrike e rregullt, qe i perket nje hapesire me kater apo me shume dimensione. Hiperkubi, si format e tjera gjeometrike te rregullta, lidhet ne gjeometrise e tjera te hapesirave te permasave te ndryshme. Ky artikull ...

                                               

Hipoteza e Riemannit

Hipoteza e Riemannit, u formulua nga matematikani gjerman Bernhard Riemann Stampa:Harvs, flet per shperndarjen e rrenjeve te funksionit zeta te Riemannit dhe thote se te gjitha zerot apo rrenjet jotriviale te saj pjesen reale e kane te barabarte ...

                                               

Historia e matematikës shqiptare

P. Hoxha E. Cela A. Baxhaku F. Cakoni Ani Velo M. Mezini R. Hoxha E. Pasku N. Gjini A. Elezi E. Gjonaj G.Mehillaj

                                               

Infinitezimale

Infinitezimale eshte perdorur per te shprehur idene e nje objekti kaq te vogel saqe nuk mund te matet ose te krahasohet me asnje objekt tjeter. Ne jeten e perditshme termi perdoret per objekte qe jane me te vogla se çdo njesi matese. Megjithate i ...

                                               

Integralet jo te vete

Ne perkufizimin e integralit te caktuar: ∫ a b f d x {\displaystyle \int _{a}^{b}\!f\,dx} supozohej se intervali.Integralet e tille I quajme integrale jo te vete.

                                               

Integrali

Integrali eshte term shkencor i perdorur ne matematike dhe ne dege te ndryshme te teknologjise. Zakonisht shenohet me ∫ {\displaystyle \int _{}^{}}. Integrali eshte koncepti thelbesor i matematikes se larte, ose analizes matematike. Integrali i f ...

                                               

Integrimi me pjesë

Ne analize, integimi me pjese eshte nje rregull qe transformon integralin e prodhimit te funksioneve ne integrale me te thjeshta. Ky rregull bazohet tek formula per derivatin e prodhimit te funksioneve. Neqoftese u = f x, v = g x, dhe diferencial ...

                                               

Katrori i Binomit

Ne algjeber elementare, teorema binom pershkruan zgjerimin algjebrik te fuqive te nje binomi. Sipas teoremes, eshte e mundur te zgjerohet polinomi n ne nje shume qe perfshin termat e formes a xb yc, ku eksponentet b dhe c jane integers jo-negativ ...

                                               

Kombinacioni

Kombinacioni eshte njeri prej kuptimeve themelore te kombinatorikes. Perkufizim: Çdo nenbashkesi me k elemente e zgjedhur nga nje bashkesi me n elemente quhet kombinacion pa perseritje i klases" k” prej" n” elementesh. P.sh te gjitha kombinimet e ...

                                               

Kombinatorika

Kombinatorika merret me studimin e bashkesive te fundme, me grupimin e elementeve te tyre sipas ndonje kriteri te caktuar, me renditjen e elementeve etj. Kuptimet themelore te kombinatorikes jane permutacioni, kombinacioni, variacioni, multibashk ...

                                               

Kongresi ndërkombëtar i matematikanëve

Kongresi nderkombetar i matematikaneve mbahet ne çdo 4 vjet dhe ai i mbledh matematikanet me te shquar nga e gjithe bota. Kongresi i parafundit u mbajt ne veren e vitit 2006 ne Madrid, kryeqyteti i Spanjes. Medalja Fields konsiderohet si ekuivale ...

                                               

Koni

Koni i grades se dyte quhet siperfaqja e grades se dyte qe percaktohet me ekuacionin ne formen kanonike: x 2 a 2 + y 2 b 2 − z 2 c 2 = 0 {\displaystyle =1\ }. Keto forma standarde mund te shkruhen ne barazime parametrike: Parabolla: a t 2, 2 a t ...

                                               

Kriteret e konvergjences

Ne matematike, kriteret e konvergjencesj ane metoda te testimit per konvergjence, konvergjence me kusht, konvergjence absolute, intervalin e konvergjences apo divergjencen e nje serie te pafunde.

                                               

Kurbat algjebrike

Kurbe algjebrike quhet vendi gjeometrik i pikave me ekuacionin f=0. Ky artikull ne lidhje me matematika eshte i cunguar. Mund te ndihmoni Wikipedine duke e permiresuar.

                                               

Lakorja

Lakorja ne hapesire eshte bashkesia e pikave te perbashketa te dy siperfaqeve qe ne matematike thuhet se nese ekzistojne dy siperfaqe S 1 dhe S 2 dhe vlene L = S 1 ∩ {\displaystyle \cap } S 2 atehere L eshte lakore. Ne baze te kesaj lakorja eshte ...

                                               

Limiti

Limiti eshte kufiri i diçkaje, zakonisht ne matematike perdoret si funksion qe shenohet me shkuresen lim, dhe qe paraqitet si vlere kufitare vargut numerik e shprehur me formule: lim n → ∞ x n = x {\displaystyle \lim _{n\to \infty }x_{n}=x} ku, n ...

                                               

Lista e integraleve të funksioneve hiperbolike

Lista e meposhtme eshte nje liste e integraleve te funksioneve hiperbolike. Per nje liste te plote shihni lista e integraleve. Ne te gjitha formulat konstantja a merret te jete jo-zero, dhe C eshte konstantja e integrimit. ∫ sinh ⁡ a x d x = 1 a ...