ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 33




                                               

Ethnologue

Etnologue: Gjuhet e Botes eshte nje botim referimi vjetor ne shtyp dhe ne internet qe ofron statistika dhe informacione te tjera mbi gjuhet e gjalla te botes. Ajo u leshua se pari ne vitin 1951 dhe tani publikohet çdo vit nga SIL International, n ...

                                               

Filologjia

Filologjia eshte studimi i gjuhes ne burimet e shkruara historike; ajo eshte nje kombinim i kritikes letrare, te historise dhe gjuhesise. Ajo mund te kuptohet edhe si studimi i teksteve letrare dhe rekordeve te shkruara historike, vertetesimi i o ...

                                               

Fonetika

Fonetika esht studim i tinguve dh nje element i Gjuhesise. Fonetika eshte e ndrshme nga Fonologja, sepse fonetika cileson si tingujte shprehen kurse fonologjia cileson perfaqeimet themelore te ketyre tinguj si simbolet ne sistem linguitik.

                                               

Fraza

Fraza emerohet ne gjuhesim pergjithesisht elementi fjalise, qe vetem mbyllur munden te zhvendosen. Eshte njesia me e madhe fonetike qe paraqitet e njesuar nga ana intonacionare dhe kumtuese. Fraza mund te perbehet nga nje me shume sintagma. Ajo p ...

                                               

Glottolog

Glottolog eshte nje baze bibliografike e gjuheve me pak te njohura ne bote, e zhvilluar dhe mbajtur se pari ne Institutin Max Planck per Antropologji Evolucionare ne Leipzig te Gjermanise dhe qe nga viti 2015 ne Institutin e ri Max Planck per Shk ...

                                               

Gjuha (komunikim)

Gjuha eshte mjeti kryesor i komunikimit te njerezve dhe ka te beje me perdorimin e simboleve per tu kumtuar mesazhe te tjereve apo vetvehtes. Gjuha na lejon te shprehim ide qe nuk kane te bejne me te tashmen. Ne mund te bisedojme per te shkuaren, ...

                                               

Gjuha natyrore

Ne neuropsikologji, gjuhesi dhe filozofi i gjuhes, nje gjuhe e natyrshme ose gjuhe e zakonshme eshte çdo gjuhe qe ka evoluar natyrshem tek njerezit nepermjet perdorimit dhe perseritjes pa planifikim te ndergjegjshem ose paramendim. Gjuhet natyror ...

                                               

Gjuha policentrike

Gjuha policentrike ose pluricentrike eshte ajo gjuhe e cila ka disa rregulla ose versione te kodifikuara te gjuhes standarde per ndryshim nga gjuha monocentrike e cila ka vetem nje rregull ose standard te kodifikuar. Gjuha policentrike shpesh kor ...

                                               

Gjuhësia antropologjike

Gjuhesia antropologjike eshte fushe e gjuhesise dhe e antropologjise, e cila merret me vendin e gjuhes ne kontekstin e saj me te gjere shoqeror dhe kulturor, dhe rolin e saj ne berjen dhe mirembajtjen e praktikave kulturore dhe strukturave shoqer ...

                                               

Gjuhësia historike

Gjuhesia historike, e quajtur edhe gjuhesia diakronike, eshte studim shkencor i ndryshimit te gjuhes me kalimin e kohes. Problemet kryesore te gjuhesise historike perfshijne: pershkrimin e historise se bashkesive te folurit studimin e historise s ...

                                               

Gjuhësia kompjuterike

Gjuhesia kompjuterike eshte nje fushe nderdisiplinore qe merret me modelimin statistikor ose te bazuar ne rregulla te gjuhes natyrore nga nje perspektive kompjuterike, si dhe studimin e qasjeve te duhura kompjuterike per çeshtjet gjuhesore. Tradi ...

                                               

Gjuhët paleo-ballkanike

Gjuhet Paleo-Ballkanike ose Trakiane dhe Ilire jane para se gjithash grupimi gjeografik i gjuheve Indo-Evropiane te folura gjate antikitetit ne Ballkan dhe rajonet fqinje, nga te cilat rrjedh edhe gjuha shqipe moderne, gjuha e vetme e rigrupimit ...

                                               

Historia e gjuhësisë

Gjuhesia eshte studimi shkencor i gjuhes. Ajo perfshin nje analize te formes se gjuhes, kuptimit gjuhesor dhe gjuhes ne kontekst. Duke filluar rreth shekullit te 6-te p.e.s., gjuhesia filloi te studiohej ne menyre sistematike nga studiuesi indian ...

                                               

Ideologjia e gjuhës

Ideologjia gjuhesore eshte nje koncept i perdorur kryesisht ne fushat e antropologjise, sociolinguistikes dhe studimeve nder-kulturore per te karakterizuar çdo grup besimesh apo ndjenjash mbi gjuhet qe perdoren ne boten e tyre shoqerore. Kur te n ...

                                               

Kognicioni

Kognicioni ose njohja eshte proces ne te cilin te informacioni shqisor transformohet, reduktohet, elaborohet, regjistrohet, rishfaqet, dhe perdoret. Ne shkence, kognicioni eshte procesimi mendor qe perfshin vemendjen e kujteses punuese, qe kupton ...

                                               

Kolegji Shën Adriani

Kolegji Arberesh i Shen Adrianit, quajtur nje here edhe "Seminari Grek" per shak te ritit "grek" i pranuar nga arberesheve, ishte qender e rendesishme arsimore e kulturore e Arberesheve te Italise. Vetem ne periudhen 1898 - 1919, mesimet ne kete ...

                                               

Komisia Letrare Shqipe

Komisia Letrare Shqipe ne Shkoder eshte nje keshill i formuar nga intelektualet me ne ze te kohes mbi çeshtjen e gjuhes shqipe, nder kete elite merrnin pjese edhe albanologe te huaj.

                                               

Konteksti

Konteksti eshte nje fjale me prejardhje nga latinishtja contextus, qe ka kuptimin thurje e perbashket e fjalive, lidhje e fjaleve. Konteksti eshte nje fjale apo nje grup fjalesh apo nje tekst dhe ku te gjitha bashke ndihmojme per te percaktuar sa ...

                                               

Leksikografia

Leksikografia ne greq.: lexikon = fjalor + graphein = shkruaj) merret me krijimin e fjaloreve gjuhesore. Krijimi i nje fjalori eshte nje proces mjaft i nderlikuar dhe kompleks.

                                               

Letërsia e Rilindjes Kombëtare

Letersia shqiptare e Rilindjes Kombetare lindi dhe u zhvillua si pjese e pandare e levizjes politiko-shoqerore e kulturore per çlirimin e vendit nga zgjedha e huaj.

                                               

Letërsia e vjetër shqiptare

Letersia e vjeter shqiptare lindi ne kohen kur vendi yne ishte i pushtuar nga osmanet, pikerisht edhe ideologjia ishte fetare dhe nen kushte te shoqerise feudale e gjithe kjo u zhvillua ne mesjete. Duke u nisur nga qellimet atdhetare, shkrimtaret ...

                                               

Lista e abetareve të gjuhës shqipe

Kjo eshte nje liste e abetareve te gjuhes shqipe: Panajot Kupitori: "Abetare e gjuhes shqipe" 1860 Naum Veqilharxhi: "Fare i shkurter e i perdorçim Evetar shqip" 1844, 1845 Said Najdeni: "Abetare e gjuhes shqipe", Sofje 1900 Hafiz Ali Korça: "Abe ...

                                               

Lista e fjalorëve shqip

Internet: Fjalori i shqipes se sotme Autori: Akademia e Shkencave, Instituti i Gjuhesise dhe Letersise se Shqiperise ISBN 99927-1-607-X Botuesi: Toena "Fjalori i shqipes se sotme" eshte perpunuar nga Instituti i Gjuhes dhe Letersise se Shqiperise ...

                                               

Mënyra dëshirore

Menyra deshirore eshte nje nga menyrat e foljes ne gjuhen shqipe, e cila shpreh nje veprim ose gjendje qe mendohet nga folesi si diçka qe deshirohet te ndodhe a te jete. P. sh. rrofte, qofte, u befte, dalte, ardhsha, etj. Ka 2 kohe themelore: te ...

                                               

Morfofonologjia

Morfofonologjia eshte dege e gjuhesise qe studion nderveprimin midis proceseve morfologjike dhe fonologjike ose fonetike. Fokusi kryesor i saj jane ndryshimet e tingullit qe ndodhin ne morfema kur ato kombinohen per te formuar fjale. Analiza morf ...

                                               

Ndajfolja

Ndajfolje quhen fjalet e pandryshueshme qe plotesojne para se gjithash, duke treguar menyre, vend, kohe, shkak, qellim, sasi: Shembull: Blendi shkruan bukur, qarte dhe sakte. Ndajfoljet mund te plotesojne edhe nje mbiemer ose et jane gjashte lloj ...

                                               

Noam Chomsky

Noam Chomsky eshte nje gjuhetar, filozof, historian, kritik shoqeror dhe aktivist politik amerikan i lindur me 7 dhjetor 1928. Chomsky hodhi idene se femijet jane te programuar biologjikisht ta kuptojne dhe ta pervetsojne gjuhen. Teorite e tij re ...

                                               

Onomastika

Onomastika eshte dege e gjuhesise qe studion emrat e perveçem te vendeve dhe te njerezve. Perfshin dy fusha kryesore: toponimine dhe antroponimine. Onomastika shqiptare ndihmon per sqarimin e mjaft çeshtjeve nga fusha e historise se Shqiperise, e ...

                                               

Përshkrimi gjuhësor

Ne studimin e gjuhes, pershkrimi ose gjuhesia pershkruese eshte puna e analizimit dhe pershkrimit objektiv te menyres se si perdoret gjuha nga nje komunitet i te folurit. Te gjitha kerkimet akademike ne gjuhesi jane pershkruese; si te gjitha disi ...

                                               

Purizmi gjuhësor

Purizmi gjuhesor ose proteksionizmi gjuhesor eshte praktika e percaktimit ose njohjes se nje gjuhe te caktuar ose te nje varianti te nje gjuhe si te paster ose me cilesi me te larta se sa gjuhet ose variantet tjera gjuhesore. Pastertia gjuhesore ...

                                               

Rrënja e fjalës

Rrenje quajme pjesen e kuptimshme te fjales qe mbetet ne qofte se nga fjala heqim ndonje pjese te ndryshme te saj. Si per shembull tek fjala terheq rrenja eshte heq. Shembuj te tjere jane me poshte: trimeri-trim mosbesim-besim perforcoj-forcoj sh ...

                                               

Rrokja

PALMA:eshte nje grup fonemash te perqendruara reth nje zanoreje. Kemi fjale njerrokeshe,dyrrokeshe, trirrokeshe, etj. Rrokjet mund te jene te hapura dhe te mbyllura Te hapura: kur fjala mbaron me zanore: shtaza shta-za, bari ba-ri, lule lu-le etj ...

                                               

Semantika

Semantika eshte studimi gjuhesor dhe filozofik i kuptimit ne gjuhe, gjuhe programimi, logjike formale dhe semiotike. Ajo eshte merret me studimin e marredhenieve midis shenjuesve - fjaleve, frazave, shenjave dhe simboleve - si dhe me ate se çfare ...

                                               

Seminari Arbëresh i Palermos

Seminari Arberesh i Palermos, ose Seminari Italo-Shqiptar, quajtur nje here edhe "Seminari Grek" per shak te ritit "grek" i pranuar nga arberesheve, ishte qender e rendesishme arsimore dhe kulturore e Arberesheve te Siçilise. U themelua ne Palerm ...

                                               

Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare

Seminari Nderkombetar per Gjuhen, Letersine dhe Kulturen Shqiptare, i njohur ne fillim si Seminari i Kultures Shqiptare per te Huaj, eshte nje takim i pervitshem dhe i rendesishem shkencor e profesional nga fusha e shkencave albanologjike, i cili ...

                                               

SIL International

SIL International eshte nje organizate jofitimprurese e krishtere ne mbare boten me baze ne SHBA, qellimi kryesor i te cilit eshte te studioje, zhvilloje dhe dokumentoje gjuhet, veçanerisht ato qe jane me pak te njohura, ne menyre qe te zgjerohet ...

                                               

Sinonimia

"Sinonimet" jane fjale te ndryshme me kuptime te ngjashme apo te njellojta dhe jane te zevendesueshme. Antonimet jane fjale me kuptime te kunderta apo gati te kunderta. Sinonimet mund te jene emra, folje apo mbiemra, gjersa te dyja nyjet e pales ...

                                               

Sociolinguistika

Sociolinguistika eshte studimi pershkrues i efektit te cilitdo dhe te gjitha aspekteve te shoqerise, perfshire normat kulturore, pritjet dhe kontekstin, mbi menyren e perdorimit te gjuhes, dhe efektin e shoqerise ne gjuhe. Ajo ndryshon nga sociol ...

                                               

Shkronja

Shkronja eshte nje shenje, e cila gjen perdorim ne nje gjuhe njerezore alfabetike te shkruar. Alfabeti eshte teresia e germave te nje gjuhe te shkruar.

                                               

Transkriptimi

Transkriptimi ne kuptimin gjuhesor eshte paraqitja sistematike e gjuhes ne formen e shkruar. Burim mund te jene ose shprehjet ose teksti ekzistues ne nje sistem tjeter shkrimi. Transkriptimi nuk duhet te ngaterrohet me perkthimin qe paraqet kupti ...

                                               

Transliterimi

Transliterimi eshte nje lloj i shnderrimit te nje teksti nga nje shkrim ne nje tjeter qe perfshin shkembimin e shkronjave ne menyra te parashikueshme, te tilla si shkronja greke ⟨α⟩→⟨a⟩, cirilike ⟨д⟩→⟨d⟩, greke ⟨χ⟩→dyshkronjeshi ⟨ch⟩, shkronja ar ...

                                               

Ghilad Zuckermann

Ghilad Zuckermann eshte nje docent Gjuhesie ne University of Adelaide si dhe autor i librave te ndryshem rreth linguistikes.

                                               

Der blaue Engel

Hans Roth si kujdestar ne shkollen e mesme Gerhard Bienert si Polic Rosa Valetti si Guste, gruaja e magjistatarit Emil Jannings si Professor Immanuel Rath Eduard von Winterstein si drejtor i shkolles Wilhelm Diegelmann si Kapiten Carl Balhaus si ...

                                               

Dosjet Uorren

Dosjet Uorren eshte nje film horror nga James Wan me skenar te Chad Hayes dhe Carey W. Filmi i pare lidhet dhe me çeshtjen e pare te trajtuar nga çifti Uorren dhe perben serine e pare te Dosjeve Uorren. Vera Farmiga dhe Patrick Wilson jane ne rol ...

                                               

Erich von Stroheim

Ky artikull ne lidhje me nje aktor eshte i cunguar. Ju mund te ndihmoni Wikipedine duke e permiresuar ate. Eric Oswald Stroheim, i quajtur Erich von Stroheim 22 shtator 1885 - 12 maj 1957 eshte aktor dhe regjisor filmi amerikan me origjine austro ...

                                               

Harry Potter

Harry Potter eshte nje seri romanesh fantazi te shkruara nga shkrimtarja britanike, J. K. Rowling. Vellimet, te emeruara pas personazhit kryesor, rrefejne aventurat e nje magjistari te ri, Harri Poter, dhe miqve te tij, Ron Uezli dhe Hermione Gre ...

                                               

Harry Potter dhe Guri Filozofal (filmi)

Harry Poter dhe Guri Filozofal shfaqur ne SHBA si Harry Poter dhe Guri i Magjistarit eshte nje film i vitit 2001 i zhanrit fantazi, me regji nga Chris Columbus, shperndare nga Warner Bros. Pictures. Filmi bazohet ne romanin me te njejtin titull t ...

                                               

Historia e kinematografise dhe televizionit ne Kosove

BOTUAR NE REVISTEN MUJORE ALBANICA - PRISHTINE - dhjetor 2007-janar 2008 SKICE PER HISTORINE E ZHVILLIMIT TE KINEMATOGRAFISE NE KOSOVE Xhirimet filmike ne territorin e Kosoves Shkruan: Shukri KAÇANIKU, xhirues filmi - drejtor fotografije Ne boten ...

                                               

Kinemaja Serbe

Kinemaja Serbe perfshin artin e filmave dhe krijimin e tyre te bera brenda kombit te Serbise ose nga regjisoret serbe jashte vendit. Serbia ka qene shtepia e shume filmave dhe drejtoreve te mirenjohur nderkombetarisht.

                                               

Kinemaja Shqiptare

Filmi hyri ne Shqiperi ne vitet 1911-12. Shfaqjet e para publike u dhane ne qytetet Shkoder e Korçe. Sallat e para te kinemave si institucione publike u ngriten me iniciative private pas Luftes I Boterore, ne qytetet Vlore, Korçe, Tirane, Shkoder ...