ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 260




                                               

Aparati i Golgjit

Aparati i Golxhit eshte nje organelosistem gypash te shtypur,ne te cilin ndodhen lende si:proteina,sheqerna etj. Keto lende ruhen dhe sekretohen ne citoplazme ne baze te nevojave te bimes.Kjo organele ndodhet vetem ne qelizat bimore.

                                               

Bakteri

Bakteret jane mikroorganizma njeqelizore zakonisht nje mikrometer te gjate, dhe kane nje game te gjere te formave: koke, cilindrike, spiralet. Nje qelize bakteriale kryen te gjitha funksionet qe e karakterizojne jeten. Jane qeliza prokariote. Bak ...

                                               

Biofizika

Biofizika eshte disipline intermediale e cila per objekt studimi ka materien e gjalle dhe merret me studimin e fenomeneve biologjike duke i sqaruar ato me ligjet e fizikes.

                                               

Biologjia njerëzore

Bilogjia njerezore eshte nje fushe akademike nder-disiplinare e biologjise, antropologjise biologjike, nutricionit dhe mjekesise qe fokusohet te njerezit; lidhet shume me biologjine e primateve dhe nje sere fushash te tjera. Biologjia njerezore u ...

                                               

Biosinteza e proteinave

Translatimi -Etapa e fundit e aktivitetit gjenetik te ADN-se eshte procesi i biosintezes se proteinave qe ne aspektin gjenetik quhet Translatim.

                                               

Bioshumëllojshmëria

Bioshumellojshmeria eshte diversitet gjenetik i llojeve dhe ekosistemeve. Bioshumellojshmeria eshte shkurtim i shumellojshmerise biologjike, dhe nenkupton teresine e llojeve dhe ekosistemeve ne nje rajon apo ne gjithe globin, ose shprehur ndryshe ...

                                               

Flora dhe fauna e Sharrit

Malet e Sharrit posedojne nje flor dhe faune te pasur ne Ballkan. Sidomos jane te njohura ne bote me racen e Qenit te Sharrit, po me kete emer. Kjo race e qenit te bardh perngjan shume ne ariun e polit te veriut.

                                               

Charaxes jasius

Specia: C. jasius Tipi: Arthropoda Zbuluesi: Linnaeus, 1767 Mbreteria: Animalia Klasa: Insecta Familja: Nymphalidae Lloji: Charaxes Rendi: Lepidoptera

                                               

Citologjia

Citologjia eshte shkenca qe merret me studimin e qelizes. Citologjia studion formen, funksionin dhe krijimin e qelizes. Qeliza eshte njesia baze themelore morfo-funksionale te gjitha qenieve te gjalla. Sot citologjia ze vend qendror ne biologji. ...

                                               

Coelenterata

Coelenterata eshte nje term qe perfshin kafshet e filumit Cnidaria si dhe Ctenophora. Emri vjen nga greqishtja e vjeter κοῖλος - koilos, bosh dhe ἔντερον - enteron, intest zorre ’, duke iu referuar zgavres se trupit te perbashket per keto dy filu ...

                                               

Çarls Darvin

Charles Robert Darvin ishte nje natyralist anglez, pjestar i Royal Society, qe themeloi teorine e evolucionit sipas se ciles te gjitha krijesat zhvillohen me kalimin e kohes e publikuar ne librat e tij. Sipas tij zhvillimi i krijesave te gjalla q ...

                                               

Dekompozuesit

Dekompozuesit jane lloje organizmash qe hane organizma te vdekura. Dekompozuesit kryesore jane bakteret dhe kerpudhat. Ato marrin fryme njelloj si organizmat e tjera, prandaj njefare sasie energjie humbet, dekompozuesit e lejojne lenden te ricikl ...

                                               

Dyfishimi i ADN-së

Gjate interfazes ose siç quhet ndryshe, ne kohen ndermjet dy ndarjeve qelizore, ndodh procesi i dyfishimit te kromozomeve. Meqenese gjenet jane te perbera prej molekulave te ADN, dyfishimi i tyre eshte rezultat i dyfishimit te ADN. Eshte e nevojs ...

                                               

Dykotiledonet

- Dykotiledonet jane grup i madhe i fareveshurave me rreth 200.000 lloje te njohura, te klasifikuara ne rreth 300 familje bimore.Fara e tyre ka dy kotiledone, te cilat zhvillohen anash embrionit. Ketu bejn pjese bime drunore, shkurre edhe barisht ...

                                               

Emri ternar

Ne nomenklaturen zoologjike, nje trinomen, emri trinominal ose emri ternar, i referohet emrit te nenspecifikimit. Per shembull: gorilla per Gorillen e ultesires perendimore. Gjithashtu, Bison bizon per bizonin.

                                               

Endokrin

Pjesa endocrine - Perfaqesohet nga ishujt e langerhansit qe jane grupe qelizash me madhesi 0.04-0.2 mm te shperndara ne pjesen ekzokrine dhe te kufizuara mire nga indi perreth. Ishujt ndertohen nga qeliza te zbehta dhe te vogla, dhe vendosen ne f ...

                                               

Enzimat

Enzimat jane lende me natyre proteinike qe shpejtojne reaksionet ne trup.Ato veprojne ne temperaturen optimale 34 grade dhe ne temp optimale 37 caktivizohen. Enzimat jane lende kimike qe e shpejtojne ose e ngadalesojne procesin kimik. Enzimat jan ...

                                               

Eritrocitopoeza

Eritrocitopoeza eshte procesi i krijimit te eritrociteve te reja prej qelizave ame te tyre nepermjet procesit te diferencimit, maturimit dhe humbjes se berthames dhe kryhet ne palcen e kuqe te eshtrave. Per eritrocitopoezen jane te nevojshem shum ...

                                               

Eukarioti

Eukariot vjen nga greqishtja pra flitet per nje berthame te vertete te permbajtur ne nje membrane nukleare.

                                               

Fekondimi

Fekondimi - Behet ne vepercues te gjinia femerore. Kur dy berthama te qelizave seksuale shkrihen ne nje berthame te perbashket themi se eshte bere fekondimi i qelizes veze dhe eshte formuar qeliza diploide e fekonduar e cila quhet Zigote. Zigota ...

                                               

Fosfolipidet

Fosfolipidet jane pjese formuese e membranes qelizore e cila ne ndertimin e saj ndahet ne dy shtresa, ato jane yndyra qe permbajne ndryshe nga karbohidratet edhe fosfor ose azot.

                                               

Fotosinteza

Fotosinteza eshte shnderrimi i energjise se drites diellore ne energji kimike nga organizmat e gjalla. Lendet e para qe nevojiten per kryrjen e saj jane dioksidi i karbonit dhe uji, burimi i energjise eshte drita e diellit, dhe lendet e fituara j ...

                                               

Gonepteryx rhamni

Gjinia: Gonepteryx Lloji: Goniopterygini N/Familja: Coliadinae Zbuluesi: Leach, 1819 Familja: Pieridae Tipi: Arthropoda Klasa: Insecta Rendi: Lepidoptera Mbreteria: Animalia

                                               

Gregor Mendeli

Gregor Mendel ishte biolog dhe nje prift austriak. Me 1856 filloi duke punuar me kryqezimin disa bizeleve qe i kishte mbjelle ne kopshtin e manastirit. Ai i permblodhi keto eksperimente ne tre ligje, qe sot njihen me emrin Ligjet e Mendelit. Baba ...

                                               

Gjinia (biologji)

Gjinia eshte nje rangim taksonomik i cili perdoret ne klasifikimet biologjike te organizmave te gjalle ashtu si edhe te fosileve dhe viruseve. Ne biologji dhe sidomos ne hierarkine e klasifikimit biologjik, gjinia qendron siper llojit dhe nen fam ...

                                               

Haemophilus

Tri gjinite me te rendesishme te familjes Pasteurellaceae te bacileve jane Haemophilus, Actinobacillus, dhe Pasteurella. Pjesetaret e kesaj familje jane bacile gram-negative, jo sporo-formuese 0.2 deri 0.3 me 1 deri 2 mikrometra, jo motile jo te ...

                                               

Hemoglobina

Hemoglobina eshte nje substance me ngjyre te kuqerremte e cila permban sasi te hekurit, dhe gjendet tek rruzat e kuqe te gjakut. Sikur Mioglobina po ashtu edhe Hemoglobina luan nje rol te rendesishem ne bartjen e oksigjenit ne organizem. Hemoglob ...

                                               

Hermafroditizmi

Hermafroditizmi eshte nje dukuri me te cilen nje individ i nje lloji te caktuar, kafshesh apo bimesh, zoteron gjate jetes se tij te dy organet seksuale dhe mund te prodhoje, njekohesisht apo here pas here, qofte gameten mashkullore ashtu edhe ate ...

                                               

Hithra e detit

Zakonisht neper plazhe kur deti eshte i trazuar,takohen masat e qulleta si xhelatine ne forme pak a shume te rrumbullakta. Pa ngjyre, ne ngjyre te qumeshtit afersisht. te kalterta i quajme hithra te detit. Ato njihen me kete emer pasi po te preke ...

                                               

Iphiclides podalirius

Flatrat e perparme me ngjyre te verdhe shume te zbehte deri ne te bardhe, me 6-7 shirita te zinj - te murrme, 2-3 nga te cilat jane te shkurter, buzes anesore me bordure te erret. Flatrat e pasme me ngjyren e flatrave te perparme te dhembezuara, ...

                                               

Kafsha

Kafshet jane organizma eukariotike shume qelizor qe formojne mbreterine lbiologjike Animalia. Me pak perjashtime, kafshet konsumojne materiale organike, thithin oksigjen, kane aftesine te levizin, shumohen seksualisht. Mbi 1.5 milion specie te gj ...

                                               

Karakteristikat e se gjalles

Karakteristikat se gjalles jane si me poshte: .Leviz: levizja eshte proçes i rendesishe per organizmat shtazor+bimor, p.sh. kafshet levizin per tu ushqyer, per riprodhim, per te siguruar territor, per tu mbrojtur,per te ndertuar jeten e tyre .Per ...

                                               

Klasa (biologji)

Ne klasifikimin biologjik, klasa eshte nje grade taksonomike, si dhe nje njesi taksonomike, nje takson, ne ate grade. Te tjera rangje te njohura ne rendin zbrites te madhesise jane jeta, domeni, mbreteria, filumi, rendi, familja, gjina dhe specia ...

                                               

Klorofili

Klorofili eshte nje prej disa pigmenteve jeshile te lidhura qe gjenden ne mesosomat e cianobaktereve, si dhe ne kloroplastin e algave dhe bimeve. ". Kjo fjale e ka prejadhjen nga fjalori grek χλωρός, koloro dhe φύλλον, phyllon. Klorofili eshte th ...

                                               

Kloroplasti

Kloroplastet jane organele qe kryejne fotosintezen, ku pigmenti fotosintetik klorofili kap energjine nga rrezet e diellit, e shnderron ate dhe e ruan ate ne molekulat e ruajtjes se energjise ATP dhe NADPH ndersa çliron oksigjenin nga uji ne qeliz ...

                                               

Koagulimi

Koagulimi, eshte nje procesh gjate te cilit qelozat e bardha te gjakut,leukocidet formojne tapat e gjakut per te mos lejuar gjakderdhjen. P.SH ne raste kur ne gervishtemi ose prihemi.

                                               

Konkurrenca brendallojore

Konkurrenca eshte njeri nder faktoret biotike te rendesishem. Konkurrenca ndermjet gjallesave te nje komuniteti mund te linde kur nevojat e tyre per ushqim,uje e territor jane te kufizuara.Pra,konkurrence kemi çdohere kur dy ose me teper individe ...

                                               

Krimbat Cilindrike

Krimbat cilindrike jetojne ne ujrat e deteve, te liqeneve, te kenetave dhe toke te lagesht.Disa lloje jetojne ne ngordhesira te shtazeve, ne pjese te bimeve e disa edhe ne uthull. Disa prej tyre jane grabitqare qe ushqehen me shtaze te imeta, nde ...

                                               

Kromozomi

Kromozomet jane komponentat me komplekse funksionale te berthames, meqe ato permbajne vetite trasheguese – gjenet, te cilat me aktivitetin e vet veprojne mbi proceset metabolike dhe morfogjenetike ne qeliza. Koromozomet jane komponenta te perhers ...

                                               

Limfa

Limfa sajohet nga lengu indor dhe qarkullon neper sistemin e posaçem te kanaleve - sistemi limfatik. Ky ne te vertete eshte sistem drenazh i cili e pranon ate pjese te lengut indor qe nuk ka kaluar ne kapilaret venoze. Perfitohet nga filtrimi i g ...

                                               

Lipidet

Lipidet ne pergjithesi perkufizohen si yndyrera te patretshme ne uje, por treten ne tretes tjere organik p.sh. tretes te lipideve jane acetoni ose benzeni. Ne natyre ndodhen edhe si molekula te tilla si vajra, kolesterole, sterole, vitamina, mono ...

                                               

Lodhja (trupore)

Lodhja eshte vargu i shkaqeve, qe ndryshojne nga nje gjendje pergjumjeje ne lidhje me nje pune te caktuar qe sjell ndjenjen djegese brenda muskujve. Mendesish, lodhja pershkruhet si paaftesia te vazhduarit te berjes me ritem te nje pune te caktua ...

                                               

Lycaena phlaeas

Mbreteria: Animalia Tipi: Arthropoda Rendi: Lepidoptera Klasa: Insecta Lloji: Lycaena Zbuluesi: Linnaeus, 1761 Familja: Lycaenidae Specia: Lycaena phlaeas

                                               

Lloji (biologji)

Ne biologji, nje lloj eshte njesia themelore e klasifikimit dhe grades taksonomike, si dhe nje njesi e biodiversitetit, por eshte provuar e veshtire te gjendet nje perkufizim i kenaqshem. Shkencetaret dhe konservatoret kane nevoje per nje perkufi ...

                                               

Mbreteria Protista

Mbreteria Protista Jane jeterushqyese. Disa nga klasat jane: Kemberremet Pseudopoda, Qerpikoret Ciliata, Kamxhikoret Flagjelata dhe Spozoaret. Menyra se si levizin i ndane ne klasa. Ngjajne me kafshet sepse nuk kane klorofil. Protozaret jane gjal ...

                                               

Mejoza

Tek organizmat me shumim seksual, jeta e çdo individi fillon me bashkimin e gametes femerore dhe gametes mashkullore. Ky proces eshte i njohur si pllenim.Qelizat seksuale dallohen nga fakti se berthamat e tyre mbartin vetem gjysmen e kromozomeve, ...

                                               

Membrana e qelizës

Membrana qelizore eshte pjesa e qelizes e cila ka funksion te permbaje citoplazmen e qelizes dhe te sherbej per te shkembyer metabolitet mes lengut brendaqelizor dhe lengut jashteqelizor, atij perreth qelizes. Ka nje trashesi prej rreth 8.5-10 nm ...

                                               

Mikologjia

Fungjet jane mikroorganizma eukariote qe nuk permbajne klorofil, por kane mur qelizor, struktura filamentoze dhe prodhojne spore. Keto mikrobe rriten si saprofite dhe zberthejne materiet e vdekura organike. Varesisht sipas menyres se klasifikimit ...

                                               

Mikrobiologjia

Mikrobiologjia eshte dege e biologjise qe merret me studimin e mikroorganizmave, ndertimin, funksionimin dhe ndikimin e tyre ne organizmat e tjera te gjalla. Mikroorganizmat jane organizma te vogla mikroskopike njeqelizore te padukshme per syrin ...

                                               

Mikrokozmosi

Mikrokozmosi eshte bota e imte, ne kundershtim me makrokozmosin, bota gjigante. Zona ndermjet mikro dhe makrokozmosit, e kapshme nga njeriu quhet mesokozmos.