ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 216




                                               

Sistemi i drejtpërdrejtë për transliterimin e gjuhës bullgare

Sistemi i drejtperdrejte eshte sistemi zyrtar bullgar per te transliterim te gjuhes bullgare ne alfabetin latin, i percaktuar nga tabela e meposhtme: Perveç Bullgarise, ky sistem eshte zyrtare per OKB-ne, por edhe per SHBA dhe Britania e Madhe.

                                               

Sh

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Sh. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Shkronja (material)

Shkronja si shenje fonetike eshte pjese perberese e çdo alfabeti, shkronja ne aspektin material ne tipografi eshte pjese e vogel kenddrejte nga legura e plumbit, apo ndonje material tjeter qe ka veti te mira per te bere kopje te shtypit. Shkronja ...

                                               

T

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze T. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Th

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Th. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

U

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze U. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

V

Ne gjuhen shqipe eshte shkronja e tridhjetenjete e alfabetit, me te shenohet germa V e madhe e dores. Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze V. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ...

                                               

X

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze X. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Xh

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Xh. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Y

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Y. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Z

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Z. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur. Shkronja Z eshte nje nga bashketingelloret e gjuhes shqipe dhe shk ...

                                               

Zh

Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Zh. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni lidhjen ne fjale qe te ridrejtoje direkt te faqja e duhur.

                                               

Arbërishtja (Greqi)

Arberishtja ose nendialekti arberesh eshte nje nendialekt i Toskerishtes i folur tradicionalisht nga Arvanitet siç njihen ne Greqi ose Arbereshet e Greqise siç njihen ne Shqiperi. Nendialekti arberisht sot eshte i rrezikuar, per shkak te asimilim ...

                                               

Dialekti çam

Dialekti çam apo çamerishtja eshte dialekt i gjuhes shqipe qe flitet nga shqiptaret çame, nje minoritet etnik shqiptar ne rajonin e Epirit te Greqise Veriperendimore.

                                               

Gegerishtja veriore

Ne te folmet e nendialektit verior te gegerishtes ê-ja shqiptohet e hapet /ê,e-ja e patheksuar nuk shqiptohet edhe ne rrokje fundore qe mbyllet nga nje bashketingellore josonante: babs babes’’, thast thaset’’, ndersa, kur ne kete polite ndodhet p ...

                                               

Gegërishtja

Gegerishtja ose Dialekti gege eshte njeri nga dy dialektet e gjuhes shqipe, qe flitet nga shqiptaret gege ne veri te Shqiperise, ne Kosove, ne Maqedoni si dhe ne Serbi dhe Mal te Zi.

                                               

Mesapishtja

Mesapishtja eshte nje gjuhe e vdekur indo -evropiane te Evropes Jug-lindore ne Itali, e folur dikur ne rajonin e Puglia. Ajo ishte folur nga tre Iapygian fiset e rajonit: Messapians, Dauni dhe Peucetii. Gjuha, ka qene ruajtur ne rreth 300 mbishkr ...

                                               

Morfologjia shqiptare

Ky artikull ka te beje me morfologjine e gjuhes shqipe, duke perfshire edhe shpalljen e emrave dhe mbiemrave, si dhe lidhjen e foljeve. Ajo i referohet standardit shqiptar te bazuar ne Toskerisht, i rregulluar nga Akademia e Shkencave e Shqiperis ...

                                               

Nëndialekti

Nendialekti eshte nje term gjuhesor qe percakton nje kategori dialektologjike midis niveleve te dialektit dhe idiolektit. Nendialektet jane nenndarje themelore te nje dialekti. Nendialektet mund te ndahen me tej, deri te idiolektet. Normalisht ne ...

                                               

Struktura dialektore e shqipes, një qasje e re

"Struktura dialektore e shqipes, nje qasje e re" liber per gjuhesin me autor Bahri Beci. Shtepia botuese "UET Press", viti i botimit 2016. Faqet e librit 462. "Dialektologjia shqiptare eshte nje nga fushat e gjuhesise shqiptare qe ka shenuar arri ...

                                               

Toskërishtja

Toskerishtja ose dialekti tosk eshte njeri nga dy dialektet e gjuhes shqipe, qe flitet ne jug te Shqiperise, ne nje pjese te vogel te Maqedonise, ne Greqi dhe ne Italine jugore nga arbereshet. Kufiri ne mes te gegerishtes dhe toskerishtes eshte L ...

                                               

Emra pellazgë

Amaltheia lat. Amaltheia, ne dialektin e vjeter Geg kemi; mjel, t’mjel, te tamelin, Am’el, te Ambel, – Mel Mjalte pra Amel/thea = t’amel Dhie – qumesht Dhie, duke anashkaluar fjalen shqipe te paster" DHI” Studiuesi i mirenjohur Aleksander Hasanas ...

                                               

Fjalëformim

Ne gjuhesi me fjaleformim eshte krijimi i nje fjale te re. Fjaleformimi ndonjehere eshte ne kontrast me ndryshimin semantik, i cili eshte nje ndryshim ne kuptimin e nje fjale te vetme. Kufiri ne mes te pse formimit te fjales dhe ndryshimit semant ...

                                               

Origjina e fjalës Kosovë

Fjala Kosove rrjedh nga fjala shqipe me te cilen perkufizohet nje pjese e tokave ilire qe gjendeshin nen provicen romake Dardania. Perndryshe kjo ishte nje teme serioze e viteve 1985 - 1987 ne mes te intelektualeve shqiptar dhe serb qe kryesisht ...

                                               

Origjina e fjalës Pellazg

Pellg - Nje fjale qe eshte krijuar nga nje gjuhe, nuk mund te kerkohet me etimologji ne asnje gjuhe tjeter, por vetem nga Gjuha Amtare qe e krijoi, vetem ajo gjuhe amtare ka fuqi shpjegimi ne domethenien e saj! Tash, cila eshte ajo Gjuhe Amtare q ...

                                               

Botuesi

Botues jane persona private ose institucionet publike me tё drejte botimi te cilet zgjedhin veprat e krijuara prej autoreve ose porosisin hartimin e tyre, porosisin perkthime veprash, apo kryejne sherbime te tjera te nevojshme, per t’i shnderruar ...

                                               

Trivia

Termi trivia eshte gjereshisht i perdorshem, qe drejtohet tek informacioneve te parendesishme, por mundet edhe te drejtohet tek dijes thjeshte apo elementare. Me kete term kuptohen edhe sende te thjeshta, parendesishme, por interesante.

                                               

Format e pashtjelluara të foljes

Format e pashtjelluara te foljes jane: pjesorja, percjellorja, paskajorja, mohorja. Format e pashtjelluara te foljes, per nga tipi i ndertimit mund te ndahen ne dy grupe: Ne grupin e pare perfshihen pjesorja dhe ato qe jane ndertuar mbi bazen e s ...

                                               

Format e shtjelluara të foljes

Format e shtjelluara te foljes ne gjuhen e standartizuar te shqipes, njihen gjashte menyra. Keto gjashte menyra kane vetat, kohet kryesore dhe nenkohet e tyre, numrin njejes dhe shumes, diatezen veprore dhe joveprore. Menyra deftore ka tri kohe t ...

                                               

Emri mashkullor

Emri mashkullor paraqet nje emer te gjinise mashkullore qofte ne aspektin literal qofte ne aspektin gramatikore. Ne aspektin literal te emerimit te njerezve me emrin mashkullor emerohen femijet e gjinise mashkullore. Ne aspektin gramatikore emrat ...

                                               

Fjala e huazuar

Fjala e huazuar eshte ajo fjale e cila eshte ’huazuar’’ nga nje gjuhe e huaj dhe per dallim nga barbarizmat, kjo i pershtatet gjuhes qe e ka huazuar per nga fonetika, morfologjia dhe ortografia. Etimologjite ne vazhdim e ilustrojne lidhjen e shqi ...

                                               

Gjinia asnjanëse

Gjinia asnjanese eshte nje kategori leksiko-gramatikore ne nje varg gjuhesh, sipas se ciles emrat dhe disa peremra ndahen ne asnjanes, marrin trajta te ndryshme gjate lakimit dhe kerkojne perkim te caktuar kur lidhen me fjale te tjera. Emrat e gj ...

                                               

Gjinia femërore

Gjinia femerore eshte nje gjini nder dy gjinite ne gjuhen shqipe. Gjinia femerore i ka mbaresat "a" dhe "ja". Gjinia femerore zakonisht perdoren per rrefimin e femrave. Lakimi i gjinise femerore mund te perdoret edhe per objekt, kafshe etj.

                                               

Gjinia mashkullore

Gjinia mashkullore eshte nje kategori leksiko-gramatikore ne nje varg gjuhesh, sipas se ciles emrat dhe disa peremra ndahen ne mashkullore, marrin trajta te ndryshme gjate lakimit dhe kerkojne perkim te caktuar kur lidhen me fjale te tjera. Emrat ...

                                               

Parafjalë

Shikoje ne liber = prej, ndaj, per,prane,rreze,siper Ishte prej Durresi. Ndaj tij u moren masa te rrepta. E kapi per gryke. Per sundimin ndaj osmaneve priu Skenderbeu.

                                               

Përshkrimi

Pershkrimi ose deskripsioni eshte nje model qe paraqet nje fjale, figure, person, situate ose nje seri te ngjarjeve. Ajo eshte njera nga kater shprehjet retorike, se bashku me shpjegimin, argumentimin, dhe tregimin. Secili modalitet retorik shpre ...

                                               

Pyetja

Pyetja eshte nje fjale e cila zakonisht shprehet si kerkese per te dhena, e cila pritet te jepet ne formen e nje pergjigje. Pyetjet pra mund te kuptohen si nje lloj veprimi ilokutiv ne fushen e pragmatikes ose si lloj i veçante i propozimeve ne k ...

                                               

Rreth infinitivit (paskajores) të Shqipës

Rreth infinitivit te Shqipes - Trajta e menyres se infinitivit te Shqipes, shkruan profesor K. Cipo, eshte ajo e participit me parafjalen perpara, e gegerishtes. Toskerishtja e zevendeson kete menyre me koniuktivin. Por, mund te perdorim, veç kon ...

                                               

Togfjalëshi

Togfjaleshi eshte nje njesi sintaksore e gjuhes. Termin togfjalesh e ka sajuar gjuhetari i njohur S. Floqi qysh ne vitin 1968. Ai eshte edhe i pari qe iu qas ne menyre shkencore- teorike kesaj njesie sintaksore. Lidhur me te ai e ka botuar ne rev ...

                                               

Trajta (gramatikë)

Mjet gjuhesor qe shpreh kategorite gramatikore te nje fjale dhe lidhjet midis fjaleve e fjalive, forme ne te cilen shprehet kuptimi gramatikor i nje fjale. Menyra si eshte ndertuar nje njesi gjuhesore.

                                               

Gjuha zyrtare

Gjuha zyrtare e njohur edhe si gjuhe shteterore, eshte nje gjuhe qe i jepet nje status i veçante ne nje vend, shtet ose juridiksion tjeter. Ne menyre tipike, gjuha zyrtare e nje vendi i referohet gjuhes se perdorur ne qeveri. Shprehja "gjuhe zyrt ...

                                               

Ligjërimi

Ligjerimi ose te folurit eshte kumtimi i informacioneve me ane te fjaleve te renditura sipas rregullave gramatikore te gjuhes se caktuar. Ne raport me gjuhen te folurit eshte forme e realizimit te saj. Sipas pedagogut dhe psikologut Jean Piaget d ...

                                               

Emri

Emri eshte fjale apo nje grup fjalesh, me te cilat quhet nje njeri, nje kafshe, nje send, nje dukuri, nje vend, mendim, koncept, produkt etj. Emrat mund te dallojne nje klase ose kategori gjerash apo sende te perveçme, veçmas ose brenda rrethanes ...

                                               

Gjuhë të vdekura

Gjuhe te vdekura jane disa gjuhe te shkruara dhe te folura ne historine e njerezimit te cilat kane arritur nje zhvillim te larte ne disa fusha te gjuhes dhe thesari i fjaleve te tyre eshte rritur ne ate mase sa qe nga shumica e folesve te saj nuk ...

                                               

L. L. Zamenhof

Ludwik Łazarz Zamenhof ishte nje okulist me prejardhje çifuto-polake i cili e krijoi gjuhen nderkombetare Esperanto. Zamenhof lindi ne 1859 ne qytetin e Białystokut ne Poloni, gjate kohes kur Polonia ishte pjese e Perandorise Ruse. Białystoku nje ...

                                               

Ndërtimi i fjalorit

Ndertimi i fjalorit eshte term perfshires i teknikave te ndertimeve te fjaloreve. Zakonisht fjaloret ndertohen ne disa teknika vetjake duke mos perjashtuar edhe skema te pergjitheshe qe perdoren nga autore te ndryshem. Varesisht nga qellimi i fja ...

                                               

Poligloti

Alberic OKelly de Galway, 1911-1980 Giuseppe Mezzofanti, 1774-1849 Powell Alexander Janulus, l. 1939 Michele San Pietro I. 1964 eshte nje italian, flet edhe shqip Johann Amos Comenius, 1592-1670 Ziad Fazah, l. 1954 Emanuel Schiffers, 1850-1904 Lu ...

                                               

Shkurtimet në gjuhën shqipe

shkurtimet ne gjuhen shqipe jane trajta te shkurtuara te fjaleve shqipe qe perdoren ne literatura te ndryshme. shkurtimet ne drejtshkrimin e gjuhes shqipes jane te lejuara perderisa perbrenda nje botimi gjenden sqarime te kapshme per shqiptimin e ...

                                               

Afro-Azia

Me fjalen Afro-Azia nenkuptohen disa vende te cilat per nga kultura dhe zhvillimet tjera shoqerore ekonomike e politike perfshihen ne grupe. Ky artikull ne lidhje me gjeografine e Afrikes eshte i cunguar. Ndihmoni edhe ju ne permiresimin e ketij ...

                                               

Chichewa

Chichewa esht nji Gjuhe qe flitet ne Malawi nga 8.700.000 njerez.Gjuha mund te quhet dhe Cinyanja, Chewa ose Nyanja. Kuptimi i emrit esht Gjuha e Chewa-ve qe esht Populli me i madh ne Malawi